مقالات آماده انتشار
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
استادیار، گروه هنر و معماری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران ، hajsayyedjavady@yahoo.com
چکیده: (1599 مشاهده)
مفرغ یکی از مهمترین آلیاژهای مورد استفاده در دوران باستان است که از هزارۀ سوم پیش از میلاد نقشی اساسی در تحول فناوری فلزکاری ایفا کرده است. شواهد گستردهای از کاربرد این فلز در نواحی مختلف ایران، بهویژه حوزۀ فرهنگی جنوبشرق کشور، بهدست آمده است. گورستان اسپیدژ در شهرستان ایرانشهر، بهعنوان یکی از محوطههای شاخص عصر مفرغ در بلوچستان، مجموعهای متنوع از اشیاء فلزی را دربردارد که بررسی آنها امکان بازسازی فناوری فلزکاری باستانی را فراهم میسازد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی فن ساخت و تحلیل فناوری تولید مصنوعات فلزی در این محوطه و در پاسخ به این پرسش انجام شده است که ویژگیهای ترکیب شیمیایی، ریزساختاری و شیوههای ساخت اشیاء مفرغی اسپیدژ چه اطلاعاتی دربارۀ فناوری فلزکاری عصر مفرغ در جنوبشرق ایران ارائه میکند؟ برای تحقق این هدف، چهار نمونه از اشیاء مفرغی مکشوفه با بهرهگیری از روش متالوگرافی نوری (OM) و میکروسکوپ الکترونی روبشی مجهز به طیفسنج پراش پرتو ایکس (SEM-EDS) مورد مطالعه قرار گرفتند. نتایج تحلیلها نشان میدهد که اشیاء مورد بررسی از مس نسبتاً خالص (حدود ۹۵٪) و آلیاژ مس–قلع ساخته شدهاند. ریزساختار نمونهها بیانگر حضور آخالهای سولفیدی و گویچههای سربی در برخی از آثار است. همچنین دادههای متالوگرافی حاکی از آن است که مصنوعات پس از ریختهگری اولیه، تحت فرآیندهای چکشکاری سرد و گرم برای تکمیل شکلدهی قرار گرفتهاند. این یافتهها تصویری روشن از شیوههای تولید و دانش فنی صنعتگران عصر مفرغ در جنوبشرق ایران ارائه میکند.
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی |
موضوع مقاله:
پژوهش های مرتبط با میراث فرهنگی
دریافت: 1404/6/31 | پذیرش: 1404/11/11 | انتشار: 1403/1/1
دریافت: 1404/6/31 | پذیرش: 1404/11/11 | انتشار: 1403/1/1
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |