دوره 48، شماره 1 - ( 3-1405 )
جلد 48 شماره 1 صفحات 222-195 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Moazezi Mehr-e-Tehran A M, Yeylaghbeigi A M. (2026). Heritage Buffer Zone and its Contribution to Managing Changes in Rasht Municipality Square. Athar. 48(1), 195-222. doi:10.66224/Athar.2027.2609.6
URL: http://athar.richt.ir/article-2-2027-fa.html
URL: http://athar.richt.ir/article-2-2027-fa.html
معززی مهرطهران امیرمحمد، ییلاقبیگی امیرمهدی.(1405). حریم میراثی و سهم آن در مدیریت تغییرات در میدان شهرداری رشت فصلنامه علمی اثر 48 (1) :222-195 10.66224/Athar.2027.2609.6
1- گروه مرمت و احیاء بناهای تاریخی، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه بینالمللی امامخمینی(ره)، قزوین، ایران (نویسندۀ مسئول). ، a.moazezi@arc.ikiu.ac.ir
2- گروه مرمت و احیاء بناهای تاریخی، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه بینالمللی امامخمینی(ره)، قزوین، ایران.
2- گروه مرمت و احیاء بناهای تاریخی، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه بینالمللی امامخمینی(ره)، قزوین، ایران.
چکیده: (660 مشاهده)
از نخستین قانونی که مستقیماً به موضوع میراث مربوط میشود (قانون حفظ آثار ملی، 1309ه.ش.) تا امروز به اهمیت حریم در ابقاء و ارتقاء وضعیت کالبدی-کارکردی یک اثر میراثی و معنای برساختۀ آن تأکید شده است. با اینحال، تغییرات در پیرامون آثار ثبتی، گاهی بدون توجه به الزامات میراثی و ضوابط حریم انجام میشود. موضوعی که در میدان شهرداری رشت بهعنوان یک اثر ثبت ملی نیز قابل شناسایی است. آیا این وضعیت را میتوان محصول ناکارآمدی حرایم میراثی برای مدیریت تغییرات در مجاورت آثار با ارزش میراثی دانست؟ برای یافتن پاسخ، به روش کیفی، نسبت تغییراتِ حادثشده در عرصه و حریم میدان شهرداری رشت با قوانین و ضوابط مصوب حریم مورد مداقه قرار گرفت. یافتهها نشان میدهد حرایم مصوب، نقشی مؤثر در حفظ ارزشهای تاریخی میدان و مدیریت تغییرات آن داشته است با اینوجود نواقصی ماهوی و رویهای در موضوع حریم و حریمگذاری -از نقص در تعریف تا فقدان دستورالعملهای اجرایی برای کلاسههای بزرگتر از تکبنا و ناکافی و تفسیرپذیربودن ضوابط- تحقق کامل اهداف حفاظتی این ابزار قانونی را با چالش مواجه کرده است، ضعف نهادی در دستگاه میراثی برای نظارت و پایش و کمتوجهی به ضوابط کنونی حریم ازسوی نهادهای متولی مدیریت شهری نیز به تشدید شرایط انجامیده است. با اتکاء به آسیبشناسی انجامشده، پژوهش حاضر با ارائه مدلی کیفی در تعیین و تعریف حرایم -مشتملبر چهار بُعد- در سطح عام (موضوعی) و طرح توصیههایی برای مدیریت تغییرات آتی در سطح خاص (موضعی) تلاش کردهاست اثر بخشی و سهم حرائم میراثی را در مسیر حفاظت آثار بهبود بخشد.
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی |
موضوع مقاله:
حفاظت و مرمت
دریافت: 1404/5/16 | پذیرش: 1404/7/14 | انتشار: 1405/3/31
دریافت: 1404/5/16 | پذیرش: 1404/7/14 | انتشار: 1405/3/31
فهرست منابع
1. - احمدی، حسن؛ و مهرجو، مهرداد، (1398). «بررسی رابطه بین دلبستگی مکانی و وفاداری رفتاری با سرزندگی و امنیت در فضای شهری (مطالعه موردی: میدان شهرداری شهر رشت)». معماری و شهرسازی پایدار، 7(2):83-69 .
2. - اداره کل میراثفرهنگی صنایع دستی و گردشگری استان گیلان، (1381). «ضوابط و نقشه تعیین حریم مجموعه میدان شهرداری رشت».
3. - اداره کل میراثفرهنگی صنایع دستی و گردشگری استان گیلان، (1391). «بازنگری حریم مصوب میدان شهرداری و تعیین ضوابط و مقررات ساختوساز در خیابانهای منتهی به میدان و محدوده حوزه نفوذ بافت مرکزی شهر رشت».
4. - اشرفزاده، محبوبه، (1396). «بررسی آسیبهای ناشی از عدم توجه به حریم آثار تاریخی (نمونه موردی: باغ دولتآباد یزد)». کنفرانس پژوهشهای معماری و شهرسازی اسلامی و تاریخی ایران، فارس، شیراز.
5. - حبیبی، سید محسن؛ و سید برنجی، سیده کهربا، (1395). «رابطه بین خاطرهانگیزی و مشارکت اجتماعی در بازآفرینی هویت شهری؛ نمونه موردی: میدان شهرداری رشت». معماری و شهرسازی آرمان شهر، 9 (17): 329-342.
6. - رحیمنیا، رضا؛ و ییلاقبیگی، امیرمهدی، (1403). «از میدان بزرگ تا میدان بلدیه؛ بازخوانی تحولات کالبدی-عملکردی در میدان اصلی شهر رشت». اثر، ۴۵ (۱۰۴): ۵۳-۲۹.
7. - رحیمیان، عباس، (1402). «بررسی مؤلفههای اجتماعپذیری در فضاهای شهری، نمونه موردی: میدان شهرداری رشت». دهمین کنفرانس مطالعات و تحقیقات نوین در مهندسی عمران، معماری و شهر آینده، مؤسسه آموزش عالی مهر اروند و آل طه.
8. - زربافیان، نادر؛ خادمی، سیدجواد؛ و کاظمزاده، مرضیه، (1399). «گونهشناسی بناهای تاریخی مجموعه تاریخی میدان شهرداری رشت». چهارمین کنفرانس بین المللی مطالعات نوین مهندسی عمران، معماری، شهرسازی و محیط زیست در قرن ۲۱، دانشگاه علمی و کاربری سازمان همیاری شهرداری ها و مرکز توسعه وخلاقیت و نوآوری علوم نوین.
9. - سپنجی، محمد؛ و شفیعا، سعید، (1402). «گزارش نظارتی در مورد تعیین حریم آثار ملی بند «12» ماده (3) قانون اساسنامه سازمان میراثفرهنگی کشور مصوب 1367». ماهنامه گزارشهای کارشناسی مرکز پژوهشهای مجلس شورأی اسلامی، 31(8: شماره مسلسل 19364): 1-24.
10. - شرکت مهندسی طرح و کاوش، (1386). «طرح جامع شهر رشت». سازمان مسکن و شهرسازی استان گیلان.
11. - شهرداری رشت، (1399). «رأی کمسیون بدوی ماده صد در ارتباط با ساختمان مخابرات».
12. - شهرداری رشت، (1401). «پروانه ساختمانی سینما انقلاب». سامانه یکپارچه الکترونیکی شهرداری.
13. - عباسزاده، مظفر؛ و میرزایی، الهام، (1392). «بازنگری در ضوابط حریم آثار تاریخی، تلاشی برای دستیابی به حفاظت و توسعه پایدار در بافتهای تاریخی شهری». همایش ملی معماری پایدار و توسعه شهری، بوکان.
14. - عباسی، بیژن، (1398). «ابعاد حقوقی ثبت آثار تاریخی در فهرست آثار ملی». پژوهشهای نوین حقوق اداری، 1(1): 30-9.
15. - عظیمی، نیلوفر؛ هاشمی، سهیل؛ و رجبپور، محمد، (1403). «پیادهمداری با رویکرد بازآفرینی فرهنگ مبنا با هدف ارتقای کیفیت محیطی (نمونه موردی: میدان شهرداری رشت)». اولین همایش ملی سکونتگاههای انسانی ایران، مؤسسه جغرافیا دانشگاه تهران.
16. - عظیمی، ناصر، (1396). تاریخ گیلان از برآمدن سردار سپه تا سقوط رضا شاه. رشت: نشر فرهنگ ایلیا.
17. - فرامرزی، امیراحسان؛ و انیسی، علیرضا، (1402). «چارچوب تعیین حریم و ضوابط بصری برای آثار تاریخی واقع در بافت شهری، بررسی موردی: برج علاءالدوله، مسجد و مدرسه معیرالممالک و خانههای زند». نامه معماری و شهرسازی، 16(14): 147-125.
18. - کاویان، وحید؛ مالیان، عباس؛ و ملک، محمدرضا، (1397). «تحلیل آسیبپذیری حریم برای مستندنگاری میراثفرهنگی (بررسی موردی: برج طغرل)». معماری و شهرسازی پایدار، 6(2): 109-97.
20. - کوچکیزاد، کریم، (1390). سینما در گیلان. رشت: نشر فرهنگ ایلیا.
21. - کیانی، مصطفی؛ و پورعلی، مصطفی، (1391). «بازشناسی مکان (مطالعه موردی: میدان شهرداری رشت)». نامه معماری و شهرسازی، 4(8): 74-59.
22. - متقی، طاهره؛ رفیعیان، مجتبی؛ و صارمی، حمیدرضا، (1399). «واکاوی تعارض ذینفعان در نواحی تاریخی شهری مورد پژوهی طرح حریم حفاظتی محلۀ سنگلج تهران». مطالعات معماری ایران، 9 (17):218-197.
23. - مرکز پژوهشهای مجلس شورأی اسلامی، (1367). «قانون اساسنامه سازمان میراثفرهنگی کشور».
24. - وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایع دستی. (1399). «ضوابط ارتفاعی حریم بناهای ثبت شده در فهرست آثار ملی در محدودۀ املاک مجاور عرصه آثار (ضوابط عمومی)».
26. References
27. - Abbaszadeh, M. & Mirzaei, E., (2013). “Reviewing the rules of the protection of historical monuments, an effort to achieve sustainable protection and development in historical urban contexts”.National Conference on Sustainable Architecture and Urban Development, Bukan. (in Persian).
28. - Abbasi, B., (2020). “The Legal Aspects of Registering the historical Monuments in the National Monuments List”. The Journal of Modern Research on Administrative Law, 1(1): 9-30. https://doi.org/10.22034/malr.2020.123084.1008 (in Persian).
29. - Ahmadi, H. & MehrJou, M., (2020). “Exploring the relationship between place Attachment and Behavioral Loyalty with Vitality and Security in Urban Spaces (Case Study: Shahrdari Square, Rasht City)”. Journal of Sustainable Architecture and Urban Design, 7(2): 69-83. https://doi.org/10.22061/jsaud.2020.5766.1561 (in Persian).
30. - Ashrafzadeh, M., (2017). “Investigation of damages caused by lack of attention to the privacy of historical monuments (case example: Dolatabad Garden, Yazd)”. Conference on Islamic and Historical Architecture and Urban Planning Research in Iran, Fars, Shiraz. (in Persian).
31. - Azimi, N., Hashemi, S. & Rajabpour, M., (2024). “Pedestrianization with a Culture-Based Re-creation Approach with the Aim of Improving Environmental Quality (Case Study: Rasht Municipality Square)”. The First National Conference on Human Settlements of Iran. Institute of Geography, University of Tehran. (in Persian).
32. - Azimi, N., (2017). History of Gilan from the Rise of Sardar Sepah to the Fall of Reza Shah. Rasht: Farhang Ilia Publishing House. (in Persian).
33. - Chizfahm Daneshmandian, M., Behzadfar, M. & Jalilisadrabad, S., (2020). “The efficiency of the visual buffer zone to preserve historical open spaces in Iran”. Sustainable Cities and Society, 52, 101856. https://doi.org/10.1016/j.scs.2019.101856
34. - Faramarzi, A. & Anisi, A, (2023). “A Framework for Determining Visual Buffer Zones Around Urban Heritage Buildings: Case Study: Alaoddoleh Tomb-Tower, Moayyerolmamalek Mousqe and School & Zand Houses”. Journal of Architecture and Urban Planning, 16(41): 125-147. https://doi.org/10.30480/aup.2023.4318.1942 (in Persian).
35. - General Directorate of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism of Gilan Province, (2002). “Rules and map for determining the boundary of the Rasht Municipality Square complex”. (in Persian).
36. - General Directorate of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism of Gilan Province, (2012). “Review of the approved boundary of the Municipality Square and determination of the rules and regulations for construction on the streets leading to the square and the area of influence of the central fabric of Rasht city”. (in Persian).
37. - GÜNDOĞDU, Y., (2023). “Assessing Change In Buffer Zones Surrounding World Heritage Sites: The Case Of HANLAR District In BURSA”. The Degree Of MASTER Of Architecture In Conservation Of Cultural Heritage In Architecture. The Natural and Applied Sciences Of Middle East Technical University.
38. - Habibi, S. M. & SeyedBerenji, S. K., (2017). “Investigation of the Relation between Memorability and Social Collaboration in Regeneration of Urban Identity, Case Study: Shahrdari Square in Rasht”. Armanshahr Architecture & Urban Development, 9(17): 329-342. (in Persian).
39. - ICLAFI, (2006). “The World Heritage Convention and the Buffer Zone”. November 26 through December 1. Hiroshima, Japan.
40. - ICOMOS, (1964). “International Charter for the Conservation and Restoration of Monuments and Sites”. Venice, Italy.
41. - ICOMOS, (2005). “Vienna Memorandum on World Heritage and Contemporary Architecture: Managing the Historic Urban Landscape”.
42. - Kavian, V., Malian, A. & Malek, M., (2018). “Analysis of Buffer Zone Vulnerability for Documentation of Cultural Heritage (Case Study: Toghrol Tower)”. Journal of Sustainable Architecture and Urban Design, 6(2): 97-109. https://doi.org/10.22061/jsaud.2019.988 (in Persian).
43. - Kouchkizad, K., (2011). Cinema in Gilan. Rasht: Farhang Ilya Publishing House. (in Persian).
44. - Kiani, M. & Pourali, M., (2012). “Recognition Place: the Sample Rasht Shahrdari (city hall) Square”. Journal of Architecture and Urban Planning, 4(8): 59-74. https://doi.org/10.30480/aup.2012.155 (in Persian).
45. - Lv, R., Liu, Y., Zhang, L. & Kong, D., (2022). “Urban Historic Heritage Buffer Zone Delineation: The Case of Shedian”. Herit Sci, 10: 64. https://doi.org/10.1186/s40494-022-00702-9
46. - Li, Q., Yuichi, F. & Morris, M., (2014). “Study On The Buffer Zone Of A Cultural Heritage Site In An Urban Area: The Case Of Shenyang Imperial Palace In China”. WIT Press, 191: 1115-1123. https://doi.org/10.2495/SC140942
47. - Mottaqi, T., Rafieian, M. & Saremi, H., (2022). “Stakeholder Conflict Analysis in Urban Historic Areas: Sangelaj Buffer Zone Plan in Tehran as a Case Study”. Journal of Iranian Architecture Studies, 9(17): 197-218. https://doi.org/10.22052/9.17.197 (in Persian).
48. - Ministry of Cultural Heritage, Tourism and Handicrafts, (2019). Height regulations for the boundaries of buildings registered in the list of national monuments within the boundaries of properties adjacent to the monuments area (general regulations). (in Persian).
49. - Rahimnia, R. & Yeilaghbeigi, A. M., (2024). “From Large Square (Meidān-e-Bözörg) to Baladīye Square (Meidān-e-Baladīyeh); Rereading physical-functional developments in the main square of Rasht city”. Athar, 45(104): 29-53. https://doi.org/10.22034/45.1.27 (in Persian).
50. - Rahimian, A., (2022). “Investigating the components of sociability in urban spaces, a case study: Rasht Municipality Square”. The 10th Conference on Modern Studies and Research in Civil Engineering, Architecture, and the Future City, Mehr Arvand and Al-Taha Institute of Higher Education. (in Persian).
51. - Rasht Municipality, (2010). Vote of the Preliminary Commission of Article One Hundred in connection with the telecommunications building. (in Persian).
52. - Rasht Municipality, (2012). “Construction permit for the Enghelab Cinema”. Integrated electronic system of the municipality. (in Persian).
53. - Sepanji, M. & Shafia, S., (2023). “Monitoring report on determining the privacy of national monuments, paragraph 12 of article (3) of the statute of the National Cultural Heritage Organization, approved in 1981”. Monthly Journal of Expert Reports of the Research Center of the Islamic Consultative Assembly, 31(8): 19364. (in Persian).
54. - Tarh and Kavash Consulting Engineers Company, (2007). “Rasht City Master Plan”. Housing and Urban Development Organization of Gilan Province. (in Persian).
55. - The Parliament Research Center, (1988). Statute of the National Cultural Heritage Organization. (in Persian).
56. - UNESCO, (2011). Recommendation on the Historic Urban Landscape.
57. - World Heritage Centre, (2008). “World Heritage papers: 25, World Heritage and Buffer Zones”. International Expert Meeting on World Heritage and Buffer Zones, Switzerland.
58. - Zarbafian, N., Khademi, S. J. & Kazemzadeh, M., (2019). “Typology of Historical Buildings in the Historical Complex of Rasht Municipality Square”. The Fourth International Conference on Modern Studies in Civil Engineering, Architecture, Urban Planning, and Environment in the 21st Century. Scientific and Applied University of the Municipalities Cooperation Organization and the Center for Development, Creativity and Innovation of Modern Sciences. (in Persian).
59. - Zucker, P., (1959). Town and square from the agora to the village green. New York: Columbia University Press.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |