دانشکده معماری و شهرسازی، گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران ، molaei.2488@gmail.com
چکیده: (6399 مشاهده)
اَرسن شهری، الگویی ایرانی_اسلامی است که در دورههای گذشته در مراکز محله و شهر شکل میگرفت. ترکیب کاربریهای گوناگون در کنار یکدیگر مجموعهای متنوع از عملکردهای محلی یا شهری را پدید میآورد که نیازهای بسیاری از شهروندان را یکجا تامین مینمود. این عملکردها شامل بازار، بازارچه، مسجد، دارالشفاء، کتابخانه و مدرسه علمیه، نمونههایی از این اجزاء اَرسن شهری هستند که اغلب پیرامون، فضایی مذهبی مانند مسجد یا امامزاده احداث میشدهاند و بدین وسیله علاوه بر تامین نیازمندیهای روزمره، بین زندگی مراجعین با فضایی معنوی و معنویت پیوند حاصل میشد. از این رو، مقالۀ حاضر با هدف تبیین جایگاه اَرسن شهری بهعنوان الگویی در توسعه شهر ایرانی_اسلامی با تاکید بر مرکزیت فضاهای عبادی و مذهبی است که در بخش نظری با روش تحقیق توصیفی و تحلیل محتوای متون و استدلال منطقی و در بخش نمونه موردی با روش پیمایش میدانی انجام میشود. ارسن شهری الگویی کارآمد برای مرکز شهری ایرانی_اسلامی و قابل استفاده در برنامهریزی و طراحی مجدد شهرهای ایرانی-اسلامی است. ارسنهای شهری در سنت معماری و شهرسازی ایرانی_اسلامی دارای گونهها و کارکردهای متنوعی است که عبارتند از: ارسن مذهبی، ارسن خدماتی، ارسن درمانی، ارسن ورزشی، ارسن تجاری، ارسن فرهنگی و آموزشی. ارسن شهری دارای ویژگیها و معیارهای طراحی و برنامهریزی شهری است که عبارتند از: برخورداری از معنا و هویت برگفته از کانون مذهبی و عبادی، تنوع و سازگاری کارکردی، پیادهمداری، تعادل توده و فضا با حیاطهای مرکزی، خط آسمان متعادل و متنوع، سلسله مراتب فضایی و دسترسی.
نوع مطالعه:
مقاله پژوهشی |
موضوع مقاله:
معماری دریافت: 1399/6/18 | پذیرش: 1399/9/20 | انتشار: 1399/10/28