Athar

fa بازشناسی اَرسن شهری به‌عنوان الگویی برای مراکز شهر ایرانی_اسلامی با مرکزیت فضاهای مذهبی Recognition of the Urban Arsen as a Model for the Iranian-Islamic City with Emphasis on Religious Spaces <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:IRANsans;"><span dir="RTL">    اَرسن شهری، الگویی ایرانی_اسلامی است که در دورههای گذشته در مراکز محله و شهر شکل میگرفت. ترکیب کاربری‌های گوناگون در کنار یکدیگر مجموعهای متنوع از عملکردهای محلی یا شهری را پدید میآورد که نیازهای بسیاری از شهروندان را یکجا تامین مینمود. این عملکردها شامل بازار، بازارچه، مسجد، دارالشفاء، کتابخانه و مدرسه علمیه، نمونههایی از این اجزاء اَرسن شهری هستند که اغلب پیرامون، فضایی مذهبی مانند مسجد یا امامزاده احداث میشدهاند و بدین وسیله علاوه بر تامین نیازمندی‌های روزمره، بین زندگی مراجعین با فضایی معنوی و معنویت پیوند حاصل میشد. از این رو، مقالۀ حاضر با هدف تبیین جایگاه اَرسن شهری به‌عنوان  الگویی در توسعه شهر ایرانی_اسلامی با تاکید بر مرکزیت فضاهای عبادی و مذهبی است که در بخش نظری با روش تحقیق توصیفی و تحلیل محتوای متون و استدلال منطقی و در بخش نمونه موردی با روش پیمایش میدانی انجام میشود. ارسن شهری الگویی کارآمد برای مرکز شهری ایرانی_اسلامی و قابل استفاده در برنامهریزی و طراحی مجدد شهرهای ایرانی-اسلامی است. ارسنهای شهری در سنت معماری و شهرسازی ایرانی_اسلامی دارای گونهها و کارکردهای متنوعی است که عبارتند از: ارسن مذهبی، ارسن خدماتی، ارسن درمانی، ارسن ورزشی، ارسن تجاری، ارسن فرهنگی و آموزشی. ارسن شهری دارای ویژگی‌ها و معیارهای طراحی و برنامهریزی شهری است که عبارتند از: برخورداری از معنا و هویت برگفته از کانون مذهبی و عبادی، تنوع و سازگاری کارکردی، پیادهمداری، تعادل توده و فضا با حیاط‌های مرکزی، خط آسمان متعادل و متنوع، سلسله مراتب فضایی و دسترسی.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="font-size:14px;">Urban arsen is an Iranian-Islamic model that was formed in the neighborhood and city centers in the past. Combining different uses together creates a diverse set of local or urban functions that meet the needs of many citizens together. These functions include the bazaar, mosque, Dar al-Shifa, library, school and etc. Examples of these components are the urban arsen, which is often built around religious places such as a mosque or shrine, and thus in addition to meeting daily needs, they built a connection between the people’s lives and a spiritual atmosphere and spirituality. Therefore, the present article aimed to explain the position of urban arsen as a model in the development of the Iranian-Islamic cities with emphasis on the centrality of religious places, which in the theoretical part, it is done by descriptive research method and content analysis of texts and logical reasoning, and in the case sample part, it is done by field survey method. Urban arsen is an efficient model for the Iranian-Islamic urban center and can be used in planning and redesigning of Iranian-Islamic cities. Urban arsen in the tradition of Iranian-Islamic architecture and urban planning have various types and functions, which are:  religious arsen, service, medical, sports, commercial, and cultural arsen. Urban arsen has the characteristics and criteria of urban design and planning, which include: having the meaning and identity derived from the religious and devotional center, diversity and functional compatibility, pedestrianism, balance of mass and space with central courtyards, balanced skyline and diverse, spatial hierarchy and access.</span></span></div> اَرسن شهری, شهر ایرانی_اسلامی, فضاهای مذهبی, مراکز شهری, معنویت. Urban arsen, Iranian and Islamic city, Relijous places, Urban centers, Spirituality. 108 129 http://athar.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-2344-1&slc_lang=fa&sid=2 Asghar Molaei اصغر مولائی molaei.2488@gmail.com Yes Faculty of Architecture and Urbanism, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran دانشکده معماری و شهرسازی، گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران