Mendeley  

Zotero  

Moazezi Mehr-e-Tehran A M, Yeylaghbeigi A M. (2026). Heritage Buffer Zone and its Contribution to Managing Changes in Rasht Municipality Square. Athar. 48(1), 195-222. doi:10.61882/Athar.2027.2609.6
URL: http://athar.richt.ir/article-2-2027-fa.html

از نخستین قانونی که مستقیماً به موضوع میراث مربوط می‌شود (قانون حفظ آثار ملی، 1309ه‍.ش.) تا امروز به اهمیت حریم در ابقاء و ارتقاء وضعیت کالبدی-کارکردی یک اثر میراثی و معنای برساختۀ آن تأکید شده ‌است. با این‌حال، تغییرات در پیرامون آثار ثبتی، گاهی بدون توجه به الزامات میراثی و ضوابط حریم انجام می‌شود. موضوعی که در میدان شهرداری رشت به‌عنوان یک اثر ثبت ملی نیز قابل شناسایی است. آیا این وضعیت را می‌توان محصول ناکارآمدی حرایم میراثی برای مدیریت تغییرات در مجاورت آثار با ارزش میراثی دانست؟ برای یافتن پاسخ، به روش کیفی، نسبت تغییراتِ حادث‌شده در عرصه و حریم میدان شهرداری رشت با قوانین و ضوابط مصوب حریم مورد مداقه قرار گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد حرایم مصوب، نقشی مؤثر در حفظ ارزش‌های تاریخی میدان و مدیریت تغییرات آن داشته است با این‌وجود نواقصی ماهوی و رویه‌ای در موضوع حریم و حریم‌گذاری -از نقص در تعریف تا فقدان دستورالعمل‌های اجرایی برای کلاسه‌های بزرگتر از تک‌بنا و ناکافی و تفسیرپذیربودن ضوابط- تحقق کامل اهداف حفاظتی این ابزار قانونی را با چالش مواجه کرده است، ضعف نهادی در دستگاه میراثی برای نظارت و پایش و کم‌توجهی به ضوابط کنونی حریم ازسوی نهادهای متولی مدیریت شهری نیز به تشدید شرایط انجامیده است. با اتکاء به آسیب‌شناسی انجام‌شده، پژوهش حاضر با ارائه مدلی کیفی در تعیین و تعریف حرایم -مشتمل‌بر چهار بُعد- در سطح عام (موضوعی) و طرح توصیه‌هایی برای مدیریت تغییرات آتی در سطح خاص (موضعی) تلاش کرده‌است اثر بخشی و سهم حرائم میراثی را در مسیر حفاظت آثار بهبود بخشد.