Mendeley  

Zotero  

Sharbaf A, Ahmadnejad Karimi M. (2026). Pattern Recognition of Environmental Vitality Criteria based on the Project for Public Spaces Framework in the Adaptive Reuse of Iran’s Industrial Heritage. Athar. 48(1), 171-193. doi:10.61882/Athar.1969.4044.1
URL: http://athar.richt.ir/article-2-1969-fa.html

تغییر کاربری میراث صنعتی ایران با هدف بازآفرینی و احیای فضاهای شهری انجام می‌شود. این پژوهش بر ضرورت تبدیل میراث صنعتی به فضاهای پویا و سرزنده در بافت‌های شهری معاصر ایران تمرکز دارد. شکاف پژوهشی، نبود الگویابی نقش‌محور و رابطه‌محور معیارهای سرزندگی محیطی مبتنی‌بر چارچوب پروژه برای فضای عمومی (PPS) در ایران است. تحلیل بر چهار معیار اصلی دسترسی و ارتباطات، مشارکت اجتماعی، سیما و آسایش محیطی و کاربردها و فعالیت‌ها متمرکز است. روش پژوهش ترکیبی از کیفی-کمی است. شش پروژۀ برجسته و درحال بهره‌برداری از شهرهای مختلف ایران انتخاب شدند. داده‌ها ازطریق مشاهده میدانی، اسناد تاریخی و معاصر و درنهایت پرسش‌نامه با مقیاس لیکرت گردآوری شد؛ سپس داده‌ها با نرم‌افزار SPSS و روش‌های آزمون t زوجی، تحلیل هم‌بستگی و مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) ارزیابی گردید. نتایج تحقیق نشان می‌دهد، تغییر کاربری میراث صنعتی، براساس مقایسه امتیازات پیش و پس از تغییر کاربری، با بهبود 8/40% در دسترسی و ارتباطات، 2/48% در مشارکت‌های اجتماعی، 8/47% در سیما و آسایش محیطی و 1/46% در کاربردها و فعالیت‌ها، تأثیر معناداری بر سرزندگی محیطی دارد. تحلیل هم‌بستگی، رابطۀ قوی بین مشارکت اجتماعی و کاربردها و فعالیت‌ها را تأیید می‌کند. سیما و آسایش محیطی نیز با این دو معیار رابطه معنادار دارد، اما دسترسی و ارتباطات به‌دلیل محدودیت‌های زیرساختی شهری، رابطۀ ضعیف‌تری نشان می‌دهد. مدل‌سازی معادلات ساختاری، مشارکت اجتماعی و کاربردها و فعالیت‌ها را هستۀ مرکزی سرزندگی محیطی درنظر می‌گیرد؛ سیما و آسایش محیطی به‌عنوان تقویت‌کننده و دسترسی و ارتباطات به‌عنوان پشتیبان عمل می‌کنند. پروژه‌های موفق مانند کارخانۀ نوآوری آزادی و چرم‌سازی تبریز، الگوهای برتر هستند؛ درحالی‌که محدودیت‌های آرگو نیاز به بهبود زیرساخت‌ها را آشکار می‌سازد.