logo
دوره 41، شماره 4 - ( زمستان 1399 )                   جلد 41 شماره 4 صفحات 414-394 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Ainechi S, Valibeig N. (2020). The Typology of Karbandis Based on the Geometry of the Teachings of Traditional Master Builders from the Point of View of Theoretical and Practical Geometry. Athar. 41(4), 394-414.
URL: http://athar.richt.ir/article-2-758-fa.html
آئینه چی شهرزاد، ولی بیگ نیما.(1399). جایگاه گونه‌شناسی کاربندی‌ها بر پایۀ آموزه‌های استادکاران سنتی از دیدگاه هندسۀ نظری و عملی فصلنامه علمی اثر 41 (4) :414-394

URL: http://athar.richt.ir/article-2-758-fa.html

جایگاه گونه‌شناسی کاربندی‌ها بر پایۀ آموزه‌های استادکاران سنتی از دیدگاه هندسۀ نظری و عملی
شهرزاد آئینه چی*1 ، نیما ولی بیگ2
1- دکتری مرمت بنا و بافت‌های تاریخی، گروه حفاظت معماری و شهری، دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران ، Ainechi.shahrzad@yahoo.com
2- استادیار، گروه معماری و حفاظت شهری، دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
چکیده:   (5000 مشاهده)

با توجه به قابلیت‌های هندسی و سازه‌ای که در کاربندی مشهود است، این ساختار در ادوار مختلف تاریخ ایران توسعۀ فراوانی نموده و گونه‌های فراوانی از آن منشعب شده است. فقدان ادبیات مشترک میان معدود منابع موجود در زمینه‌های ترسیم کاربندی و نیز اصطلاحات خاص هرکدام، مانعی در درک درست این شیوه‌ها است. در این پژوهش ابتدا داده‌های مربوط به هندسۀ نظری (پلان و طرح سه‌بعدی) کاربندی‌ها بر اساس آموزه‌های استادکاران سنتی، جمع‌آوری شد؛ سپس تلاش شد تا برای کسب شناخت بیشتر این عنصر معماری اسلامی، با ایجاد نظمی منطقی در مطالب پراکندۀ قبلی، دسته‌بندی مشخص ایجاد شود. ابتدا نمونه‌های مختلف از نظر شکل هندسی و کاربری فضایی آن‌ها بر اساس آموزه‌های استادکاران سنتی و پژوهشگران مختلف در این گستره، دسته‌بندی‌شده سپس به مقایسۀ آن‌ها پرداخته می‌شود؛ بنابراین شیوۀ پژوهش حاضر علی- مقایسه‌ای است. گردآوری اطلاعات به روش مشاهده مستقیم و گرفتن عکس از نمونه‌ها بوده و در تحلیل آن‌ها از منابع کتابخانه‌ای و اسناد مرتبط استفاده‌شده است. بنابر یافته‌های پژوهش، هریک از استادکاران شیوۀ خاص خود را برای گونه‌شناسی کاربندی‌ها ارائه داده‌اند. در روش‌های سنتی ترسیم کاربندی، گام ابتدایی تعیین بستر یا زمینۀ کاربندی بر اساس شکل و تناسبات بستر ادامه می‌یابد. در بررسی پوشش‌هایی که دارای کاربندی هستند، ساختار شکلی پلان بر روی فرم کاربندی، تأثیرگذار است. این بدان معناست که در یک زمینۀ مشخص با نسبت طول به عرض مشخص می‌توان کاربندی‌های خاصی را پیاده کرد که عوامل گوناگونی روی آن‌ها تأثیرگذارند. عوامل گوناگون در اختیار معمار مجری بر تصمیم‌گیری‌های او دربارۀ جزئیات این ویژگی‌ها تاثیر می‌گذارد. مطالعۀ کاربندی نیازمند نگاهی همه‌جانبه است؛ نگرشی که ملاحظات ساختاری و شکلی را به طور توأمان در نظر گیرد. کاربندی‌ها بر اساس تناسبات چندضلعی زمینه، موقعیت قرارگیری شمسه نسبت به اضلاع زمینه، تعداد، زوج یا فرد بودن اضلاعشان، نحوۀ قرارگیری و تداخل چهارگوش‌های زمینه، نحوۀ اتصال نقاط تقسیم روی دایرۀ محیطی چندضلعی زمینه و... نام‌گذاری و دسته‌بندی می‌شوند.

واژه‌های کلیدی: گونه‌شناسی، کاربندی، هندسه، آموزه‌های استادکاران سنتی، کاربری فضاها.
متن کامل [PDF 1590 kb]   (2079 دریافت)    
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی | موضوع مقاله: حفاظت و مرمت
دریافت: 1399/12/13 | پذیرش: 1400/2/5 | انتشار: 1400/3/9
فهرست منابع
1. Ahmadi, M. P. (2014). A basic method for naming Persian Karbandis using a set of numbers. Nexus Network Journal, 16(2), 313-343. [DOI:10.1007/s00004-014-0192-x]
2. Aine-chi, S., Vali-Beig, N., & Tehrani, F. (2019). Comparison of Geometry and Drawing Method of Karbandi Vault Samples 10, 12, 14, 16-sided Karbandis. Soffeh, 29(1), 73-91. [DOI:10.29252/soffeh.29.1.73]
3. Ainechi, S, Valibeig, N & Tehrani, F. (2019). Karbandies' Traditional Construction Technique in Tabriz and Isfahan. International Journal of Architectural Heritage. [DOI:10.1080/15583058.2019.1618971]
4. Akbar, Z. l., A. (2016). Geometry in the art of architecture and its application in mathematical education. Isfahan: Cultural and Recreational Organization of the City of Isfahan.
5. Alsayed, E & Parman A. (1998). Geometric roles in Islamic art (M. Rajabnia, Trans.). Tehran: soroush.
6. Chenaghlou, M. R., Ebrahimi, A. N., Shahbazi, Y., Kheirollahi, M., & Mohammadi, A. A. (2017). Structural morphology of a masonry space dome in historical Tabriz bazaar complex. Paper presented at the Proceedings of IASS Annual Symposia.
7. Clark, R. (2008). Analysis and critique of architectural masterpieces (s. aghaii, Trans.). Tehran: malayek.
8. Fallahfar, S. (1999). Dictonary of Iranian traditional architecture. Tehran, Iran.
9. Farabi, A. N. (1969). Ahsaol Olom (H. Khadioum, Trans.): Iranian Culture Foundation.
10. Garofalo, V. (2016). The Geometry of a Domed Architecture: A Stately Example of Kārbandi at Bagh-e Dolat Abad in Yazd. Nexus Network Journal, 18(1), 169-195. [DOI:10.1007/s00004-015-0286-0]
11. Memarian, G. (2012). Persian Architecture: Niaresh. Naghme-ye Noandish Press, Tehran, Iran.
12. Mohamadian Mansoor, S., & Faramarzi, S. (2011). Typology and Compilation of the Geometric Structure of Karbandi in Iranian Architecture. Journal of Fine Arts, 48, 97-109.
13. Mohammadi, A. A., Asefi, M., & Ebrahimi, A. N. (2018). The geometrical regularization for covering irregular bases with Karbandi. Nexus Network Journal, 20(2), 331-352. [DOI:10.1007/s00004-018-0373-0]
14. Navaie, K & Ghasemi, K. H. (2011). Khesht-o Khial; an Interpretation of Iranian Islamic Architecture. Tehran-Iran: soroush.
15. Necipoglu, G & al Asad, M. (1995). The Topkapi scroll-geometry and ornament in Islamic architecture, with an essay on the geometry of the Muqarnas. by Mohammad al-Asad, the Getty center for the history of art and the humanities.
16. Pirnia, M.-K., & Bozorgmehri, Z. (2006). Hendese Dar Memari (Geometry in Architecture). Tehran: Sazman-e Miras-e Farhangi-ye Keshvar (Iranian Cultural Heritage Organization)(in Farsi).
17. Pirnia, M. (1991). Dome in Iranian architecture. Asar, 8, 54-121.
18. Pirnia, M. K. (1983). Islamic Architecture. In. Tehran: Tehran university.
19. Pirnia, M. K. (1983). Islamic Architecture In. Tehran: Tehran university.
20. Poornaderi, H. (2000). She'rbaf and his works. Second volum: Girih & implementation. Tehran: Cultural Heritage Organization.
21. Raeiszadeh, M & Mofid, H. (2011). Ehyā-ye Honar Hā-ye Az Yād Rafteh: Mabāni-ye Me'māri-ye Sonati Dar Iran Be Revāyat-e Ostād Hossein-e Lorzādeh (Revival Of Forgotten Arts: Basics Of Traditional Architecture In Iran As Narrated By Master Hossein-E Lorzadeh). Tehran: Entesharate Moula. In: Moula Publications.
22. Raeisi, M, Bemanian, M & Tehrani, F. (2013). Rethinking the Concept of Karbandi Based on theoretical geometry, practical geometry and building function. Maremat & Me'mari-e Iran, 3(5), 33-54.
23. Rafiei Sareshki, B, Rafizadeh, N & Ranjbar Kermani, A. (2003). Mehrazi Culture (Architecture) of Iran. In: Tehran: Building and Housing Research Center Publication.
24. Sharbaf, A. (2006). Gereh va Karbandi (Gereh and Karbandi). Tehran: Sazman-e Miras-e Farhangi-ye Keshvar (Iranian Cultural Heritage Organization)(in Farsi).
25. Tehrani, F. (2012). Anew look on karbandi and introducing special karbandi. Journal of Scientific ,technical and art quarterly Asar 53, 86-96.
26. Zamarshidi, H. (2010). Dome and elements of architectural coverings in Iran. In: Zaman Press, Tehran.
ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.