1- دانشآموخته دکتری، گروه باستانشناسی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران ، aliasqarmahmoodi@yahoo.com
2- دانشجوی کارشناسی ارشد باستان شناسی، گروه باستانشناسی، دانشکده هنر، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
چکیده: (5802 مشاهده)
برخورداری ایران از اقلیمهای مختلف آب و هوایی موجب شده است که بافتهای مناطق مختلف تحت تأثیر اقلیم همان منطقه شکل بگیرد. ملاحظات اقلیم و جغرافیای خاص یک منطقه، عامل اصلی و مهم فرمزایی بافت قدیمی و عناصر معماری است. محیطزیست شهرها و روستاها و حتی تکبناهای مربوط به یک اقلیم خاص، ویژگیهای خاص و متناسب با آن اقلیم و جغرافیا را به دست میآورند. از آنجا که بخش عمدهای از مساحت کشور ایران را نواحی گرم و خشک دربرمیگیرد، بافت شهری و روستایی در این مناطق متناسب با اقلیم گرم و خشک به وجود آمده است؛ به گونهای که پاسخگوی نیازهای ساکنان آن باشد. از جمله بافتهای قدیمی در اقلیم گرم و خشک، بافت قدیمی روستای دیهوک واقع در شهرستان طبس در خراسان جنوبی است که در حاشیه کویر لوت قرار دارد. هدف اصلی نگارش این مقاله معرفی این بافت و عناصر معماری موجود در آن است. بافت قدیم روستای دیهوک شامل مسجد جامع، قلعه، بازار، آبانبار، آرامگاه و فضاهای مسکونی است. در این میان، دلایل مختلفی از جمله موقعیت ارتباطی و منابع آب نسبتاً کافی نقش مهمی در شکلگیری و توسعه بافت قدیم دیهوک داشته است. شرایط آب و هوایی در این منطقه موجب شده است بافت آن با توجه به اقلیم و نیاز ساکنان شکل بگیرد و نقش محیط را در انتخاب مصالح و فضاهای مسکونی و عمومی در نظر بگیرند. پژوهش حاضر از نوع تحقیقات توصیفی و تحلیلی با رویکرد تاریخی و فرهنگی بوده و جمعآوری یافتههای آن بهکمک مطالعات میدانی و کتابخانهای انجام شده است.
نوع مطالعه:
مقاله پژوهشی |
موضوع مقاله:
معماری دریافت: 1399/7/1 | پذیرش: 1399/8/21 | انتشار: 1399/9/25