Mendeley  

Zotero  

مسیر جاده ابریشم که مهم‌ترین  راه ارتباطی میان مدیترانه و چین در دنیای باستان بوده است، به‌مدت چند هزار سال ملت‌های  شرق و غرب عالم را به‌هم پیوند می‌داد و ضمن مبادله کالا خصوصاً ابریشم یک راه مبادله افکار و ادیان نیز بوده است. کاروان‌ها ‌ی این کهن‌راه تجاری ناگزیر بودند از سرزمین ایران عبور کنند و این امکان فراهم بود که سه قاره آسیا، اروپا و آفریقا به‌هم پیوند بخورند. یکی از محورهای فرعی این جاده مهم در شمال‌غرب ایران که به تناوب مورد استفاده قرار گرفته، از مراغه شروع‌شده و پس ازطی شهرهای جنوب استان آذربایجان غربی و مسیر میاندواب، مهاباد و ارومیه به سمت شمال استان آذربایجان غربی امتداد‌یافته و از شهرهای سلماس و خوی به محور اصلی دیگر در امتداد مسیر تبریز- خوی می‌پیوندد و به سمت قسطنطنیه امتداد می‌یابد. در این نوشتار موقعیت جغرافیایی این مسیر در شمال‌غرب کشور و استان آذربایجان غربی موسوم به محور «ب دو» مورد مطالعه قرار گرفته و سپس با استناد به وضعیت موجود و مطالعات میدانی به بررسی ویژگی‌های معماری کاروانسرای شناسایی‌شده این محور فرعی در استان آذربایجان غربی می‌پردازیم. با احتساب کاروانسراهای اخیراً شناسایی‌شده، تاکنون در این محور دوازده کاروانسرا به نام‌های سیمون مهاباد، کاروانسرای شرکت نفت، کاروانسرای جاده سرو، کاروانسرای جمال‌آباد ارومیه، کاروانسرای آغ‌زیارت و کوزه‌رش سلماس، کاروانسراهای درون‌شهری خان، میرهاشم و چیت‌سازان خوی، کاروانسرای قوردیک، کاروانسرای برون‌شهری خان و قطور قرار گرفته که از نظر فرم پلان به‌کار وانسراها با الگوی دوایوانی، کاروانسراها با الگوی متفرقه و کاروانسرا با الگوی پوشیده مناطق کوهستانی تقسیم می‌شود.