دیرینه‌شناسی تصویر خورشید با چهره زنانه در آثار هنری ایران

غفارپوری, ثریا; سامانیان, صمد

doi:10.66224/45.107.4

EN FA

دوره 45، شماره 4 - ( 12-1403 ) جلد 45 شماره 4 صفحات 130-105 | برگشت به فهرست نسخه ها

‎ 10.66224/45.107.4

Mendeley

Zotero

RefWorks

Ghafarpouri S, Samanian S. (2025). Archaeology of the Female-Faced Sun in Persian Artworks. Athar. 45(4), 105-130. doi:10.66224/45.107.4
URL: http://athar.richt.ir/article-2-1858-fa.html

غفارپوری ثریا، سامانیان صمد.(1403). دیرینه‌شناسی تصویر خورشید با چهره زنانه در آثار هنری ایران فصلنامه علمی اثر 45 (4) :130-105 10.66224/45.107.4

URL: http://athar.richt.ir/article-2-1858-fa.html

دیرینه‌شناسی تصویر خورشید با چهره زنانه در آثار هنری ایران

ثریا غفارپوری¹

، صمد سامانیان^*²

1- دانشجوی دکتری تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی، دانشکدۀ هنرهای کاربردی دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران
2- استاد دانشکدۀ هنرهای کاربردی دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران ، samanian@art.ac.ir

چکیده: (5568 مشاهده)

پیدایی تصویر خورشید در هنر ایران سابقه‌ای طولانی دارد. بنا به کارکردهای فرهنگی-آئینی، نقش کردن تصویر خورشید روی آثار هنری و اشیاء و ابنیه مانند بسیاری نقش‌های دیگر همواره مرسوم بوده است. در این‌میان، نمود جنسیت در این تصویر درحالی‌که کمتر عناصر تصویری دیگر در هنر ایران واجد جنسیت بوده‌اند، وضعیت متفاوت و مسئله‌مندی برای به تصویر کشیدن نقش خورشید قلمداد شده و ابهام برانگیز است. به گواه آثار هنری موجود در موزه‌ها و مجموعه‌های هنری، پیش از دورۀ قاجار نیز خورشید با چهره‌ای زنانه به تصویر کشیده می‌شد، اما تعدد تصویرگری آن بدین‌شکل، به‌ویژه در این دوره به اندازه‌ای است که اصطلاح «خورشید خانم» برای آن متداول شده و این نقش را تبدیل به گفتمانی تصویری-فرهنگی می‌کند. اهمیت این گفتمان هنری موجب شده تا این پژوهش در پی پاسخ به این پرسش انجام شود که، این نقش از چه تاریخی در هنر ایران ظاهر شده است. هدف این پژوهش، تعیین نقطۀ پیدایی یا مبدأ نقش و بازشناسی صورت‌بندی‌های گفتمانی پیرامون آن است. داده‌های موردنیاز از منابع نوشتاری کتابخانه‌ای و منابع تصویری موجود در موزه‌ها گردآوری شده و پژوهش به شیوۀ تاریخی-تحلیلی و با رویکرد دیرینه‌شناسی فوکو انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد نقش نوع-گونۀ خورشید با جنسیت زنانه در هنر ایران و فرهنگ‌های همجوار، به تصویر الهه‌گان و اساطیر مؤنث پیوند خورده و به‌طور مشخص می‌تواند گفتمان تحول یافتۀ نقش‌مایۀ خدا-بانوی مادر را تداعی کند.

واژه‌های کلیدی: دیرینه‌شناسی فوکو، تبارشناسی، خورشید خانم، شیر و خورشید، خدا-بانو.

متن کامل [PDF 1040 kb] (2358 دریافت)

نوع مطالعه: مقاله پژوهشی | موضوع مقاله: باستان شناسی و تاریخ هنر
دریافت: 1403/7/4 | پذیرش: 1403/10/11 | انتشار: 1403/12/10

فهرست منابع

1. - ابوالقاسمی، محسن، (1386). تاریخ مختصر زبان فارسی، تهران: طهوری.

2. - اسماعیل‌پور، ابوالقاسم؛ و اسماعیل‌پور، گلشن، (1393). «نقش خدایان ایلامی در شکل‌گیری تثلیث ایزدی هورمزد- میترا- آناهیتا». جستارهای ادبی، 47(3): 28-18. https://doi.org/10.22067/jls.v47i3.44859

3. - اشرف نظری، علی و دیگران، (1397). «بازفهمی هویت‌های تاریخی از موضع روش تبارشناسانه: با تأکید بر نظریه فوکو». رهیافت‌های سیاسی و بین‌المللی، 10(2): 65-40 https://piaj.sbu.ac.ir/article_99756.html

4. - انقطاع، ناصر، (1375). شیر و خورشید نشان سه هزارساله. لوس آنجلس: شرکت چاپ نامحدود.

5. بایبر، هسی؛ و نگی، شارلین، (1396). روش تحقیق آمیخته (به هم پیوستن نظریه با عمل)، ترجمۀ مقصود فراستخواه، تهران: مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی.

6. - بختورتاش، نصرت‌اله، (1380). نشان رازآمیز، گردونه خورشید یا گردونه مهر. تهران: فروهر.

7. - بشیریه، حسین، (1387). مقدمه کتاب میشل فوکو، فراسوی ساختارگرایی و هرمنوتیک، نوشته هربرت دریفوس و پل رابینو، تهران: نشر نی.

8. - بهارلو، طیبه، (1389). «بررسی مفهوم و تصویر شیر و خورشید در ایران باستان». پایان‌نامه کارشناسی ارشد پژوهش هنر دانشگاه هنر اصفهان.

9. - بهزادی، رقیه، (1369). «قوم‌های کهن: ایلام (دین، هنر و فرهنگ)». چیستا، (۶۶ و ۶۷): 820-816 http://noo.rs/02KA6

10. - بهیان، شاپور، (1389). «روش‌شناسی میشل فوکو». فصلنامه تخصصی علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر، 4(8): 22-1 https://sid.ir/paper/201857/fa

11. - حسین‌زاده یزدی، مهدی؛ ملاباشی، سیدمحسن؛ زین‌العابدینی‌رمانی، منیر، (۱۳۹۴). «تبیین و بررسی مبانی معرفتی دیرینه‌شناسی میشل فوکو». فصلنامه علمی پژوهشی اسلام و مطالعات اجتماعی، 3(1): 154-123 https://jiss.isca.ac.ir/article_20607.html

12. - خزایی، محمد، (1380). «نقش شیر، نمود امام علی(ع) در هنر اسلامی». کتاب ماه هنر، (31 و 32): 39-37 http://noo.rs/12p1C

13. - خسروی، حسین، (1387). «نگاهی به نمادپردازی عطار در منطق‌الطیر». فصلنامه ادبیات عرفانی و اسطوره‌شناختی، 4(12): 79-65 https://dorl.net/dor/20.1001.1.20084420.1387.4.12.4.1

14. - زمرشیدی، زهرا، (1394). «بررسی نقش شیر و خورشید در هنر ایرانی-اسلامی (از دوران ایلخانی تا پایان قاجار)»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد پژوهش هنر دانشگاه تربیت مدرس.

15. - سادتی جبلی، افسانه و دیگران، (1397). «نمادشناسی خورشید در مثنوی». پژوهشنامه نقد ادبی و بلاغت، 7(2): 114-95 https://doi.org/10.22059/jlcr.2018.68452

16. - شوالیه، ژان و گربران، آلن، (1384). فرهنگ نمادها (ج 3 و 5)، ترجمۀ سودابه فضائلی. تهران: جیحون.

17. - شیرازی، محمد؛ و آقا احمدی، قربانعلی، (1388). «دیرینه‌شناسی و تبار‌شناسی فوکو به عنوان روشی در مقابل روش‌های تاریخی متداول در علوم اجتماعی». پژوهشنامه علوم اجتماعی، 3(4): 126-103 http://noo.rs/BXHjT

18. - شیمل، آنه‌ماری، (1384). ابعاد عرفانی اسلام، ترجمۀ عبدالرحیم گواهی، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.

19. - ضیمران، محمد، (1389). میشل فوکو، دانش و قدرت. تهران: هرمس.

20. - عزیزی قهرودی، مهرداد؛ و گودرزی، سایه، (1393). «بازشناسی نماد شیر و خورشید در ایران باستان در مقایسه‌ای تطبیقی با حضور این نماد پس از اسلام». نهمین سمپوزیوم بین‌المللی پیشرفت‌های علوم و تکنولوژی، دانشگاه فردوسی مشهد، نمایه شده در سیویلیکا. https://civilica.com/doc/346950/

21. - غراب، راهله، (1384). نماد خورشید در فرهنگ و ادبیات، مشهد: محقق.

22. - فاضلی، نعمت‌اله، (1399). زندگی سراسر فهم مسئله است. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

23. - قلعه‌خانی، گلناز، (1382). «خورشید در اوستا، در متون دوره میانه و در هند». مطالعات ایرانی، (4): 194-169 http://noo.rs/9jszA

24. - کچوئیان، حسین، (1382). فوکو و دیرینه‌شناسی دانش. تهران: دانشگاه تهران.

25. - کچوئیان، حسین و زائری، قاسم، (1388). «ده گام اصلی روش‌شناختی در تحلیل تبارشناسانه فرهنگ با اتکاء به آراء میشل فوکو»، نشریه راهبرد فرهنگ، 2(7): 30-7 .https://www.jsfc.ir/article_44171.html

26. - کخ، هاید ماری، (۱۳۸۲). خداشناسی و پرستش در ایلام و ایران هخامنشی، ترجمه نگین میری، باستان پژوهی، (۱۱): 46-39 http://noo.rs/UoIe2

27. - کسروی، احمد، (1356). تاریخچه شیر و خورشید. تهران: رشدیه.

28. - کوپر، جی.سی، (1379). فرهنگ مصور نمادهای سنتی، ترجمه ملیحه کرباسیان، تهران: فرشاد.

29. - گویوا، راستار، (1379). دستور زبان فارسی میانه، ترجمه ولی‌اله شادمان، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.

30. - متیوز، اریک، (1391). فلسفه فرانسه در قرن بیستم، ترجمه محسن حکیمی، تهران: ققنوس.

31. - مجیدزاده، یوسف، (1379). تاریخ و تمدن بین‌النهرین (ج 2)، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.

32. - مجیدزاده، یوسف، (1380). تاریخ و تمدن بین‌النهرین (ج 3)، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.

33. - میلر، پیتر، (۱۳۸۵). سوژه، استیلا و قدرت در نگاه هورکهایمر، مارکوز، هابرماس و فوکو. ترجمه نیکو سرخوش و افشین جهاندیده. تهران: نشر نی.

34. - میلز، سارا، (1389). میشل فوکو، ترجمۀ داریوش نوری، تهران: مرکز.

35. - میرزایی، خلیل، (1395). کیفی پژوهی، (ج 1 و2). تهران: فوژان.

36. - میرفخرایی، مهشید، (1367). روایت پهلوی (ترجمه)، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.

37. مینوی، مجتبی، (1352). تاریخ و فرهنگ. تهران: خوارزمی.

38. - ناس. جان، )1354). تاریخ جامع ادیان، ترجمه علی اصغر حکمت. تهران: پیروز.

39. - وارد، گلن، (1384). پست مدرنیسم، ترجمه علی مرشدی‌زاده. تهران: قصیده‌سرا.

40. - وحیدی، حسین، (1364). «از پرستش خورشید تا فرزان (فلسفه) فروغ»، چیستا، (25): 334-323 http://noo.rs/aXuMk

41. - ولی، وهاب؛ و بصیری، میترا، (1379). ادیان جهان باستان، (ج 3). تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

42. - هال،‌ استوارت، (1383). «هویت‌های قدیم و جدید، قومیت‌های قدیم و جدید»، ترجمه شهریار وقفی‌پور، ارغنون، (24): 352-319 http://noo.rs/l6Jst

43. - یورگنسن، ماریان و فیلیپس، لوئیز، (۱۳۸۹). نظریه و روش در تحلیل گفتمان، ترجمه هادی جلیلی. تهران: نشر نی.

44. - بی‌نا، (1348). جاوید باد خورشید ، نامه صنعت نفت ایران، (۳)، 34-33.

46. - Aboulghassem, M., (2007). A Brief History of the Persian Language, Tehran: Tahoori. (in Persian)

47. - Ashraf Nazari, A. et al., (2018). “Reinterpreting Historical Identities from the Perspective of Genealogical Method: Emphasizing Foucault’s Theory”. Political and International Approaches, 10(2): 65-40. https://piaj.sbu.ac.ir/article_99756.html (in Persian)

48. - Azizi Ghaeroudi, M. & Goudarzi, S., (2014). “Reconceptualizing the Lion and Sun Symbol in Ancient Iran and a Comparative Analysis with Its Presence After Islam”. 9th International Symposium on Advances in Science and Technology, Ferdowsi University of Mashhad, Indexed in Civilica. https://civilica.com/doc/346950/ (in Persian)

49. - Baiber, H. & Nagi, Ch., (2017). Mixed Research Methodology (Bringing Theory into Practice), translated by Maghsoud Farastakhah, Tehran: Institute for Research and Higher Education Planning. (in Persian)

50. - Baharloo, T., (2010). Investigating the Concept and Image of the Lion and Sun in Ancient Iran. Master’s thesis, University of Art, Isfahan. (in Persian)

51. - Bakhtourtash, N., (2001). The Mysterious Emblem: The Sun Wheel or the Wheel of Mithra, Tehran: Forouhar. (in Persian)

52. - Bartholomae, Ch., (1904). Altiranisches Worterbuch, Strassburg: K. J. Trȕbner.

53. - Barton, T., (2003). Ancient Astrology, London and New York: Routledge, Taylor & Francis e-Library.

54. - Bashiri, H., (2008). Introduction to the Book Michel Foucault, Beyond Structuralism and Hermeneutics, written by Herbert Dreyfus & Paul Rabinow, Tehran: Ney Publishing. (in Persian)

55. - Behyan, Sh., (2010). “Michel Foucault’s Methodology”. Quarterly Journal of Social Sciences, 4(8): 1-22. https://sid.ir/paper/201857/fa (in Persian)

56. - Behzadi, R., (1990). “Ancient Peoples: Elam (Religion, Art, and Culture)”. Chista, (66 & 67), 816-820. http://noo.rs/02KA6 (in Persian)

57. - Biruni, (1934). The Book of Instruction in the Elements of the Art of Astrology (التفهیم لاوائل الصناعت التنجیم), London: Luzac & Co.

58. - Black, J. & Green, A., (2004). Gods, Demons & Symbols of Ancient Mesopotamia. London: The British Museum press

59. - Chauvin, J. & Garberan, A., (2005). Dictionary of Symbols (Vol. 3 & 5), translated by Soudabeh Fazeli, Tehran: Jihon. (in Persian)

60. - Cooper, J. C., (2000). An Illustrated Dictionary of Traditional Symbols, translated by Maliheh Karbasian, Tehran: Farshad. (in Persian)

61. - Enqata, N., (1996). The Lion and Sun Emblem: A Three-Thousand-Year-Old Symbol, Los Angeles: Unlimited Printing Company. (in Persian)

62. - Esmaeilpour, A. & Esmaeilpour, G., (2014). “The Role of Elamite Gods in the Formation of the Izadi Trinity Hormozd-Mithra-Anahita”. Literary Studies, 47(3): 18-28. https://doi.org/10.22067/jls.v47i3.44859 (in Persian)

63. - Fazeli, N., (2020). A Life Full of Understanding is an Issue. Tehran: Institute for Humanities and Cultural Studies. (in Persian)

64. - Ghirshman, R., (1978). Iran from the earliest times to the Islamic conquest. England: The Chauser Press Ltd.

65. - Ghorab, R., (2005). The Sun Symbol in Culture and Literature, Mashhad: Mohaqiq. (in Persian)

66. - Goyva, R., (2000). Middle Persian Grammar, translated by Valiollah Shadman, Tehran: Iranian Cultural Heritage Association. (in Persian)

67. - Hall, S., (2004). “Old and New Identities, Old and New Ethnicities, translated by Shahriar Vaghfi Pour”, Arghanon, (24), 319-352. http://noo.rs/l6Jst (in Persian)

68. - Hosseinzadeh Yazdi, M.; Melabashi, S. M. & Zeynolabedini Romani, M., (2015). “Explanation and Examination of the Epistemological Foundations of Foucault’s Archaeology”. Scientific Quarterly Journal of Islam and Social Studies, 3(1), 123-154. https://jiss.isca.ac.ir/article_20607.html (in Persian)

69. - Jorgensen, M. & Phillips, L., (2010). Theory and Method in Discourse Analysis, translated by Hadi Jalili, Tehran: Ney Publishing. (in Persian)

70. - Kachouian, H., (2003). Foucault and the Archaeology of Knowledge, Tehran: University of Tehran. (in Persian)

71. - Kachouian, H. & Zaeri, Gh., (2009). “Ten Main Methodological Steps in the Genealogical Analysis of Culture Based on Foucault’s Views”. Culture Strategy Quarterly, 2(7): 7-30. https://www.jsfc.ir/article_44171.html (in Persian)

72. - Kasravi, A., (1977). The History of the Lion and Sun, Tehran: Roshdieh. (in Persian)

73. - Khazaei, M., (2001). “The Role of the Lion, Manifestation of Imam Ali (A.S.) in Islamic Art”. Monthly Book of Art, 31 & 32: 37-39. http://noo.rs/12p1C (in Persian)

74. - Khosravi, H., (2008). “A Look at Attar’s Symbolism in the Conference of the Birds”. Quarterly Journal of Mystical Literature and Mythology, 4(12): 65-79. https://dorl.net/dor/20.1001.1.20084420.1387.4.12.4.1 (in Persian)

75. - Koch, H. M., (2003). “Theology and Worship in Elam and Achaemenid Persia”. translated by Negin Miri, Archaeological Research, (11), 39-46. http://noo.rs/UoIe2 (in Persian)

76. - Majidzadeh, Y., (2000). History and Civilization of Mesopotamia (Vol. 2), Tehran: University Press. (in Persian)

77. - Majidzadeh, Y., (2001). History and Civilization of Mesopotamia (Vol. 3), Tehran: University Press. (in Persian)

78. - Matthews, E., (2012). French Philosophy in the Twentieth Century, translated by Mohsen Hakimi, Tehran: Qoqnoos. (in Persian)

79. - Miles, S., (2010). Michel Foucault, translated by Dariush Nouri, Tehran: Markaz. (in Persian)

80. - Miller, P., (2006). Subject, Domination, and Power in the Views of Horkheimer, Marcuse, Habermas, and Foucault, translated by Niko Serkhoush & Afshin Jehandid. Tehran: Ney Publishing. (in Persian)

81. - Minouei, M., (1973). History and Culture, Tehran: Khwarazmi. (in Persian)

82. - Mirfakhraei, M., (1988). The Pahlavi Narrative (Translation), Tehran: Institute for Cultural Studies and Research. (in Persian)

83. - Mirzaei, Kh., (2016). Qualitative Research, (Vol. 1 & 2). Tehran: Fozhan. (in Persian)

84. - Najmabadi, A., (2005). Women with Mustaches and Men without Beards: Gender and Sexual Anxieties of Iranian Modernity. London: University of California Press, Ltd. https://doi.org/10.1525/9780520931381

85. - Nas, J., (1975). The Comprehensive History of Religions, translated by Ali Asghar Hakimat, Tehran: Pirouz. (in Persian)

86. - Parsons, J. D., (1895). Our Sun-God or Christianity before Christ, London: J.D. Parsons.

87. - Powell, E. A., (2019). Minaret on the mountains, in Archaeology magazine; a publication of the Archaeological Institute of America, https://archaeology.org/issues/september-october-2019/features/afghanistan-forgotten-islamic-empire/, Accessed 1/18/2021

88. - Qalae-Khani, G., (2003). “The Sun in the Avesta, in Middle Persian Texts, and in India”, Iranian Studies, (4), 169-194. http://noo.rs/9jszA (in Persian)

89. - Rockwell Lanman, Ch., (2001). A Sanskrit reader, Delhi: Motilal Banarsidass.

90. - Sadati Jabbari, A. et al., (2018). “Sun Symbolism in the Masnavi”, Journal of Literary Criticism and Rhetoric, 7(2), 95-114. https://doi.org/10.22059/jlcr.2018.68452 (in Persian)

91. - Schimmel, A., (2005). The Mystical Dimensions of Islam, translated by Abdolrahim Gavahi, Tehran: Office of Cultural Publications. (in Persian)

92. - Shirazi, M. & Agha Ahmadi, Gh., (2009.) “Archaeology and Genealogy of Foucault as a Method in Contrast with Traditional Historical Methods in Social Sciences”, Social Sciences Research Journal, 3(4), 103-126. http://noo.rs/BXHjT (in Persian)

93. - Vahidi, H., (1985). “From the Worship of the Sun to the Philosophy of the Divine Light”. Chista, (25), 323-334. http://noo.rs/aXuMk (in Persian)

94. - Wali, W. & Basiri, M., (2000). Religions of the Ancient World, (Vol. 3). Tehran: Institute for Humanities and Cultural Studies. (in Persian)

95. - Ward, G., (2005). Postmodernism, translated by Ali Marshidi Zadeh, Tehran: Ghasidesara. (in Persian)

96. - Zeymeran, M., (2010). Michel Foucault: Knowledge and Power, Tehran: Hermes. (in Persian)

97. - Zomoroshidi, Z., (2015). “Investigating the Role of Lion and Sun in Iranian-Islamic Art (From the Ilkhanid Period to the End of Qajar)”, Master’s thesis, Tarbiat Modares University. (in Persian)

98. - Anonymous. (1969). “ Long Live the Sun”, Iranian Oil Industry Magazine, (3), 33-34. (in Persian)

99. https://www.alamy.com/stock-photo-detail-of-tile-mosaic-of-lion-and-sun-shir-dar-madrasa-registan-samarqand-50753392.html, Accessed 8/1/2018

100. https://www.alamy.com/stock-photo-fine-arts-islamic-art-craft-handcraft-bowl-sun-raqqa-syria-13th-century-10882306.html, Accessed 8/23/2018

101. https://art.rmngp.fr/en/library/artworks/panneau-de-revetement-ensemble-de-8-etoiles-a-huit-branches-et-de-7-croix-imbriquees_decor-sur-glacure_lustre-metallique_ceramique-materiau, Accessed 9/12/2015

102. http://collections.ashmolean.org/collection/search/per_page/25/offset/0/sort_by/relevance/object/26833, Accession no.EA1978.2311, Accessed 8/10/2018

103. http://jameelcentre.ashmolean.org/collection/4/837/861/11049, Accession no.EA1978.2256, Accessed 8/12/2018

104. https://barakatgallery.eu/artworks/74294-kushan-empire-terracotta-bowl-100-ce-300-ce/_, Accessed 1/6/2021

105. http://www.britishmuseum.org/research/collection_online/collection_object_details.aspx?objectId=236550&partId=1&searchText=iznik+lion+sun&page=1, Accessed 8/3/2018

106. http://www.britishmuseum.org/research/collection_online/collection_object_details.aspx?objectId=3160770&partId=1&searchText=sun+on+lion&images=true&page=1, Accessed 7/24/2018

107. http://www.britishmuseum.org/research/collection_online/collection_object_details/collection_image_gallery.aspx?assetId=1613146228&objectId=3733483&partId=1, Accessed 8/1/2018

108. http://www.britishmuseum.org/research/collection_online/collection_object_details/collection_image_gallery.aspx?assetId=1613146222&objectId=239663&partId=1, Accessed 8/1/2018

109. https://www.coinarchives.com/29d9042d152974e9984799f3a351f920/img/album/031/image00787.jpg. Accessed 6/29/2018

110. https://www.freersackler.si.edu/object/F1954.55/, Accessed 6/20/2018

111. https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b84229574/f2.planchecontact.r=al%20mawalid, Accessed 6/20/2018

112. https://collections.lacma.org/node/226185, Accessed 2/16/2023

113. https://www.metmuseum.org/toah/works-of-art/57.36.4/, Accessed 6/31/2018

114. https://www.metmuseum.org/art/collection/search/447189?rpp=90&pg=2&ft=egypt&when=A.D.+1000-1400&what=Ceramics&pos=133, Accessed 8/10/2018

115. https://www.metmuseum.org/art/collection/search/323971, Accessed 2/16/2023

116. https://www.sixbid.com/browse.html?auction=3323&category=68174&lot=2766705. Accessed 8/1/2018

117. https://www.vcoins.com/en/stores/alibaba_coins/244/product/ilkhanid_abu_said__fals_sun__lion/820208/Default.aspx, Accessed 7/22/2018

118. https://www.vcoins.com/cn/stores/apollo_numismatics/12/product/artuqids_of_mardin_qara_arslan_ae_fals__sunfacelegend__rare_very_wellpreserved_obverse_device_for_type/47611/Default.aspx, Accessed 6/29/2018

ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
	این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.