RICHT Journal
PublicationAthar
Volume 45, Issue 104 (4-2024)
Athar 2024, 45(104): 101-120 |
Back to browse issues page
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Zolfagharzadeh H, Yousefi N. (2024). Visual Manifestation of the Architect’s Standing as an Artist in the Inscriptions of the Safavid Period. Athar. 45(104), 101-120. doi:10.22034/45.1.89
URL: http://athar.richt.ir/article-2-1835-en.html
URL: http://athar.richt.ir/article-2-1835-en.html
1- Associate Professor, Department of Architecture, Faculty of Architecture and Urbanism, Imam Khomeini International University Qazvin, Qazvin, Iran , hzolfagharzadeh@yahoo.com
2- Ph. D. Candidate, Department of Architecture, Faculty of Architecture and Urbanism, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran
2- Ph. D. Candidate, Department of Architecture, Faculty of Architecture and Urbanism, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran
Abstract: (3638 Views)
Background and Objectives:
Methodes:
Findings:
Three key points emerge from the analysis of inscription content. First, while the term “Amal” is still used in half of the examples, there is greater diversity in how architects are named compared to earlier periods. Second, some architects’ names are accompanied by new types of attributes that signify an elevated status. Third, in three-quarters of the examples, the architects’ names are inscribed alongside or near the names of kings, governmental patrons, or both.
Conclusion
The analysis of inscriptions containing architects’ names in the studied Safavid samples reveals significant changes compared to earlier periods. These changes encompass both the placement and content of inscriptions. Approximately half of the inscriptions are situated in prominent locations, such as entrance portals, while the content of these inscriptions exhibits variations in the naming of architects and the types of attributes used to describe them. Notably, new attributes have emerged that signify an elevated status for architects. Furthermore, three-quarters of these inscriptions are placed alongside or near the names of kings or governmental patrons. The Masjid-e Jameh Abbasi and the Ali Mosque in Isfahan exemplify these changes, with architects’ names inscribed at the entrance portal, accompanied by attributes that indicate prestige and placed alongside the names of the Safavid king and governmental patron.
Highlights:
The analysis of the placement and content of Safavid inscriptions containing architects’ names, when compared to earlier periods, provides insights into the evolving status of architects. The placement of most of these names in prominent locations, alongside or near the names of kings or governmental patrons, and the emergence of attributes that recognize the architect’s stature suggest an elevated position for architects. This development aligns with the broader transformations of the Safavid era, the emergence of art historiography, and the increased focus on artists in written works. These findings are further corroborated by historical references to specific architects.
The history of architecture is multifaceted, requiring analysis of various aspects, including the architect and their role across different periods. The Safavid era, marked by significant transformations, is a pivotal period in Iranian architectural history. During this time, a form of art history emerged, centered around the names of artists. The heightened attention given to artists in Safavid writings raises the question: How is this reflected in the works of architects? A prominent manifestation of this trend is found in inscriptions bearing the names of architects, which serve as a platform to showcase their elevated status as artists.
This research aims to examine the status of Safavid architects through the lens of their visual representation in inscriptions, focusing on those that include the names of the architects themselves. A qualitative content analysis methodology will be employed, with data collected through documentary methods. By comparing the presence of architects’ names in Safavid inscriptions to earlier periods, significant changes in their placement and content will be explored. These changes encompass the manner in which architects are named, the types of attributes ascribed to them, and the inclusion of the names of royal patrons and government officials. These substantial shifts in the studied samples indicate an enhanced status of architects, mirroring the concurrent emergence of art historiography and a heightened focus on artists in written works.
Methodes:
This research employs a qualitative approach, with data gathered through documentary methods and analyzed using content analysis techniques. Initially, by examining inscriptions containing architects’ names from the pre-Safavid period, their general characteristics are identified, and a notable example is analyzed in detail. Subsequently, by analyzing Safavid inscriptions, changes in these characteristics are revealed, enabling a comparison with the earlier period. This comparison facilitates an interpretation of the increased status of the architect as an artist, as manifested in these inscriptions.
Due to the abundance of Safavid buildings, a sampling method was employed, drawing from two primary sources:
- A comprehensive list of Islamic period buildings across Iran (Haji-Qassemi, K. 2015);
- A focused selection of buildings from Isfahan, given its significance during the Safavid era (Honarfar, L. 1971).
Findings:
The analysis reveals that in Islamic inscriptions from the pre-Safavid period in Iran, architects’ names were typically mentioned at the end of foundation inscriptions or in separate frames, often using the term “Amal” (work of) (Blair, S. 1998; Blair, S. S. 2015). Additionally, certain attributes indicating the profession or expressing humility were employed (Blair, S.1998). A notable example is the inscription of Qavam al-Din in the Goharshad Mosque (Babaie, S.2017), which is located separately at the bottom of the qibla iwan and accompanied by the term “Amal”, humility-indicating attributes, and the word “Tiyan” (builder or mason) (Dehkhoda, A.1994), without mentioning the name of the king or governmental patrons.
In contrast to the Timurid period, where inscriptions primarily adorned buildings with limited functions, the Safavid era witnessed a diversity in the types of buildings bearing inscriptions (Khosravi Bizhaem, F. 2017). The information for the samples in this study was obtained from (Honarfar, L. 1971; Babaie, S.2017; Khosravi Bizhaem, F. 2017; Eghtedari, A.1974; Javadi, S. 2008; Hoseyny, S. H.; Zarei, H., & Razani, M. 2020; Sharahi, E. 2013; Faiz Qomi, A. 1971; Karimi, B.1948; Grayeli, F.1995; Maherolnaqs, M. 1997; Mokhlesi, M. A. 1990; Mashkuti, N. 1966). The architects’ names in these samples are inscribed either separately or as a continuation of another inscription, with the texts presented in both Arabic and Persian, and some in poetic form.
Regarding placement, the architects’ names are situated in various parts of the buildings. The entrance has emerged as the most common location, with over half of the examples featuring the architect’s name prominently displayed at the main entrance. In nearly half of these cases, the architect’s name is found on the main inscription of the entrance portal or separately below, above, or at the end of it. The prevalence of such inscriptions in significant locations like the entrance portal, compared to earlier periods and the example of Qavam al-Din’s inscription, signifies a shift in the status of architects. In other instances, architects’ names are generally located in important areas of the building.Three key points emerge from the analysis of inscription content. First, while the term “Amal” is still used in half of the examples, there is greater diversity in how architects are named compared to earlier periods. Second, some architects’ names are accompanied by new types of attributes that signify an elevated status. Third, in three-quarters of the examples, the architects’ names are inscribed alongside or near the names of kings, governmental patrons, or both.
Conclusion
The analysis of inscriptions containing architects’ names in the studied Safavid samples reveals significant changes compared to earlier periods. These changes encompass both the placement and content of inscriptions. Approximately half of the inscriptions are situated in prominent locations, such as entrance portals, while the content of these inscriptions exhibits variations in the naming of architects and the types of attributes used to describe them. Notably, new attributes have emerged that signify an elevated status for architects. Furthermore, three-quarters of these inscriptions are placed alongside or near the names of kings or governmental patrons. The Masjid-e Jameh Abbasi and the Ali Mosque in Isfahan exemplify these changes, with architects’ names inscribed at the entrance portal, accompanied by attributes that indicate prestige and placed alongside the names of the Safavid king and governmental patron.
Highlights:
The analysis of the placement and content of Safavid inscriptions containing architects’ names, when compared to earlier periods, provides insights into the evolving status of architects. The placement of most of these names in prominent locations, alongside or near the names of kings or governmental patrons, and the emergence of attributes that recognize the architect’s stature suggest an elevated position for architects. This development aligns with the broader transformations of the Safavid era, the emergence of art historiography, and the increased focus on artists in written works. These findings are further corroborated by historical references to specific architects.
Type of Study: Original Research Article |
Subject:
History of Architecture
Received: 2023/12/10 | Accepted: 2024/07/24 | Published: 2024/12/5
Received: 2023/12/10 | Accepted: 2024/07/24 | Published: 2024/12/5
References
1. - آقاداودی، محیالدین، و زکریاییکرمانی، ایمان(1396). تحلیل مضامین و کارکردهای کتیبههای مدارس عصر صفویه اصفهان، نمونه موردی: مسجد- مدرسه چهارباغ. هنر اسلامی، 13(26)، 191-166.Doi: 10.22034/ias.2017.101021
2. - استروناخ، دیوید، و یانگ، کایلر(1348). سه آرامگاه برجی از دوران سلجوقی (ترجمه مجید ورهرام). بررسیهای تاریخی، 4(5 و 6)، 398-335.
3. - اسدپور، علی، و صادقی، شهابالدین(1400). پژوهشی پیرامون وصف معمار در هفتپیکر نظامی. هنر و تمدن شرق، 9(31)، 50-41. Doi: 10.22034/jaco.2021.270477.1183
4. - اسکندربیگ منشی(1382). تاریخ عالمآرای عباسی (جلد دوم، تنظیم ایرج افشار). تهران: امیرکبیر.
5. - افشار، حمید(1397). ساختارهای اجتماعی، مهمترین عامل شکلگیری برجهای خرقان (نگاه موردی؛ چرایی نبودن القاب برای سازندگان برجها). پژوهشهای باستانشناسی ایران، 8(18)، 156-141. Doi: 10.22084/nbsh.2017.13398.1585
6. - اقتداری، احمد(1353). دیار شهریاران (جلد نخستین آثار و بناهای تاریخی خوزستان). تهران: انجمن آثار ملی.
7. - الهیزاده، محمدحسن، محمددوست لشکامی، کبری، و نجفزاده، علی(1393). بررسی محتوایی کتیبههای مساجد خراسان در عهد تیموری. خراسان بزرگ، 5(17)، 118-99.
8. - بلر، شیلا اس.(1394). نخستین کتیبهها در معماری دوران اسلامی ایرانزمین (ترجمه مهدی گلچین عارفی). تهران: متن.
9. - بهپور، باوند(1384). کتیبهنگاری در دوره قاجار (بررسی کتیبههای 8 بنای دوره قاجاریه در شیراز و اصفهان). هنرهای زیبا، (22)، 92-83.
10. - پیشوایی، حمیدرضا، و اهری، زهرا(1401). معمارباشیهای دربار ناصری (1264-1313ق). صفه، 32(4)، 125-107. Doi: 10.52547/sofeh.32.4.107
11. - جمالالدین، غلامرضا، و صالحی کاخکی، احمد(1396). جایگاه و شأن اجتماعی معمار (مهندس) در دوران ایلخانی و تیموری. نامه معماری و شهرسازی، 9(18)، 132-117. Doi: 10.30480/aup.2017.515
12. - جوادی، شهره(1387). بررسی و تحلیل تزیینات معماری در «مجموعه گنجعلیخان» شاهکاری از هنر عصر صفوی در کرمان. باغ نظر، 5(9)، 50-35.
13. - حاجیقاسمی، کامبیز(1394-1375). گنجنامه: فرهنگ آثار معماری اسلامی ایران (جلد 20-1). تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
14. - حسینی، هاشم(1380). بررسی کتیبههای مجموعه آستان قدس رضوی در دوره صفوی [پایاننامه منتشرنشده کارشناسیارشد باستانشناسی گرایش اسلامی]. دانشگاه تربیت مدرس.
15. - خسروی بیژائم، فرهاد(1395). پیدایش کتیبهنگاری نستعلیق در تزیینات معماری دوره تیموری ایران و سیر تحول آن در دور صفوی [رساله منتشرنشده دکتری تخصصی پژوهش هنر]. دانشگاه هنر اصفهان.
16. - خواندمیر، غیاثالدین بن همامالدین(1333). تاریخ حبیبالسیر فی اخبار افراد بشر. تهران: خیام.
17. - داناییفر، مطهره(1392). جستجوی مقولههای معماری برهه گذار (از دوره ساسانیان به دوران اسلامی): با تکیه بر مقوله آبادانی [پایاننامه منتشرنشده کارشناسیارشد مطالعات معماری ایران]. دانشگاه شهید بهشتی.
18. - دولتشاه سمرقندی(1382). تذکرهالشعراء (تصحیح ادوارد براون). تهران: اساطیر.
19. - دهخدا، علیاکبر(1372). لغتنامه دهخدا. تهران: دانشگاه تهران. https://dehkhoda.ut.ac.ir.
20. - رحیمنیا، رضا، زمانیفرد، علی، و قرائتی، مهران(1396). بررسی تاریخی و تبیین جایگاه حرفهای و نقش معماران سنتی در فرایند تحولات معماری و مرمت با تکیه بر منابع مکتوب. مرمت و معماری ایران، 7(13)، 34-19.
21. - رویمر، ه. ر.(1388). دوره صفویان (ترجمه یعقوب آژند). در تاریخ ایران (دوره صفویان)/ پژوهش در دانشگاه کمبریج (چاپ چهارم، 160-7). تهران: جامی.
22. - زارعی، هانی، و رازانی، مهدی(1399). همخوانی محتوای کتیبه با محل قرارگیری آن در معماری اسلامی (مقایسه تطبیقی مدرسه خان، مساجد مشیرالملک و نصیرالملک شیراز). پژوهشهای باستانشناسی ایران، 10(26)، 188-163. Doi: 10.22084/nbsh.2020.18228.1884
23. - ساممیرزا صفوی(بیتا). تذکره تحفه سامی (تصحیح رکنالدین همایونفرخ). تهران: علمی.
24. - سلطانی، سینا، و قاسمی، لیلا(1401). نامهای از زبان یک معمار: آگاهیهای تازه درباره استاد علیاکبر اصفهانی. گلستان هنر، 7(1)، 92-79.
25. - شراهی، اسماعیل(1392). بررسی معماری آرامگاهی شیعی تفرش از دوره ایلخانی تا پایان دوره صفوی (با تأکید بر بناهایی با گنبدهای شلجمی و کلاهخودی) [پایاننامه منتشرنشده کارشناسیارشد باستانشناسی دوره اسلامی]. دانشگاه تربیت مدرس.
26. - فلسفی، نصرالله(1353). زندگانی شاه عباس اول (جلد سوم، چاپ سوم). تهران: دانشگاه تهران.
27. - فیضقمی، عباس(1350). گنجینه آثار قم (جلد دوم). قم: مهر استوار.
28. - قوچانی، عبدالله(1381). هدیه شاهصفی به معمار مسجد شاه اصفهان. اثر، 24(35)، 230-222.
29. - قیومی بیدهندی، مهرداد، و گلدار، فاطمه(1394). تاریخ هنر بر محور هنرمند در دو جهان؛ بدایت تاریخ هنر در مغربزمین و ایرانزمین. مطالعات تطبیقی هنر، 5 (9)، 12- 1.
30. - قیومی بیدهندی، مهرداد، و گلشن، زهرا(1398). تاریخ مفهومی مهندس در نیمه نخست دوره قاجاریان. صفه، 29(4)، 139-127. Doi: 10.29252/soffeh.29.4.127
31. - کاخانی، احسان(1399). عمارت از برای ویرانی: دو روایت متفاوت درباره جایگاه معمار و معماری در کتاب احیاء علومالدین غزالی. مرمت و معماری ایران، 10(23)، 48-35. Doi: mmi.2.23.35/10.29252
32. - کریمی، بهمن(1327). راهنمای آثار تاریخی شیراز. تهران: چاپخانه بانک ملی ایران.
33. - گدار، آندره، و همکاران(1371). آثار ایران (جلد 4-3) (ترجمه ابوالحسن سروقدمقدم). مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی.
34. - گرایلی، فریدون(1374). نیشابور شهر فیروزه. خاوران.
35. - گلچین عارفی، مهدی(1388). استاد قوامالدین شیرازی معمار افسانه. گلستان هنر، 5(2)، 85-79.
36. - ماهرالنقش، محمود(1376). معماری مسجد حکیم. تهران: سروش.
37. - مخلصی، محمدعلی(1369). جغرافیای تاریخی سلطانیه (چاپ دوم). چاپخانه عرفان.
38. - مشکوتی، نصرتالله(1345). فهرست بناهای تاریخی و اماکن باستانی ایران. تهران: وزارت فرهنگ و هنر.
39. - مکچسنی، رابرت دی.(1385). چهار منبع دربارۀ ساختههای شاه عباس در اصفهان (ترجمۀ مهرداد قیومی بیدهندی). گلستان هنر، (6)، 75- 46.
40. - منجمیزدی، جلالالدین محمد(1366). تاریخ عباسی یا روزنامه ملاجلال (بهکوشش سیفالله وحیدنیا). تهران: وحید.
41. - منشی قمی، میر احمد(1352). گلستان هنر (تصحیح احمد سهیلی خوانساری). انتشارات بنیاد فرهنگ ایران.
42. - نصرآبادی، محمدطاهر(1378). تذکره نصرآبادی (جلد اول). تهران: اساطیر.
43. - واله داغستانی، علیقلی خان(1390). تذکره ریاضالشعراء (تصحیح ابوالقاسم رادفر و گیتا اشیدری). تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
44. - ویلبر، دانلد(1387). قوامالدین شیرازی معمار دوره تیموریان (ترجمه هدیه نوربخش). گلستان هنر، (13)، 83-74.
45. - هنرفر، لطفالله(1350). گنجینه آثار تاریخی اصفهان: آثار باستانی و الواح و کتیبههای تاریخی در استان اصفهان (چاپ دوم). اصفهان: کتابفروشی ثقفی.
46. - هیلنبراند، رابرت(۱۳۸۸). معماری ایران در دوره صفویان (ترجمه یعقوب آژند). در تاریخ ایران (دوره صفویان)/ پژوهش در دانشگاه کمبریج (چاپ چهارم، 495-403). تهران: جامی.
47. - یاری، شهرام(1395). جایگاه اجتماعی معمار و شأن معماری در دوره صفوی و قاجار بر پایه متون [پایاننامه منتشرنشده کارشناسیارشد مطالعات معماری ایران]. دانشگاه هنر اصفهان.
Send email to the article author
| Rights and permissions | |
 |
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License. |