، فرزاد فیضی2
سنگ نگاره یا پتروگلیف، از جمله هنرهایی است که حجاری آنها از دوره پارینه سنگی تا عصر حاضر تداوم داشته است. این هنر تقریبا در بیشتر مناطق جهان مشاهده میشود. تاکنون شمار زیادی نقوش صخرهای شناسایی و معرفی شده که بخش زیادی از آن در زاگرس مرکزی بهویژه، غرب ایران (استان کردستان) قرار دارد. در این پژوهش، طی بررسیهای باستانشناختی در سال ۲۰۲۰ سنگ نگارههای نویافتۀ زرینه در ناحیهای کوهستانی به فاصلۀ ۱/۵ کیلومتری در غرب روستای زرینه مورد بررسی قرار گرفت. روش پژوهش در این مقاله، بهصورت میدانی و با رویکرد تاریخی- تطبیقی- تحلیلی است. در بخش میدانی به بررسی سایت مورد نظر در استان کردستان پرداخته شده است. در بخش تاریخی، کتابها، مقالهها و گزارشات مرتبط با موضوع مورد بررسی قرار گرفتهاند. سؤالات اصلی پژوهش شامل: نگارههای زرینه، شامل چه نقوشی است؟ نقوش زرینه نماد چه موضوعاتی هستند؟ سنگ نگارههای زرینه قابل مقایسه با چه محوطههایی است؟ گاهنگاری نسبی محوطه، متعلق به چه بازۀ زمانی است؟ نقوش سنگ نگارۀ زرینه در برگیرندۀ نقشهایی است که به صورت مجموعههایی از: تصاویر حیوانات (اسب، بزکوهی، پلنگ، شتر)، هندسی (چلیپا، چرخ)، ابزارآلات (تیر و کمان، کمند، چوبدستی) و نقوش انسانی است. نگارهها به روش کوبشی و به سبک استیلیزه و مقداری حجمی روی سنگهایی از جنس آذرین ایجاد شدهاند. نقشها روایتگر صحنههایی روایی است که ارتباط مستقیمی با افکار و عقاید مردمان گذشته دارد. این نقوش حتی تا سالهای اخیر نشان دهنده تداوم یک سنت دیرین بوده است. قدمت نقوش را میتوان حداکثر به عصر آهن یا جدیدتر از آن رساند. سنگنگارهها از نظر سبک، تکنیک، تنوع موضوع شباهت با مناطق داخل فلات ایران و بهویژه آذربایجان (سونگون ارسباران) و لرستان (باوکی ازنا) قابل مقایسه و تحلیل هستند. مطالعۀ این آثار در غرب ایران، از آن جهت اهمیت دارد که این آثار در منطقهای قرار گرفتهاند که از دورههای پیش از تاریخ تا دورههای اسلامی همواره بهعنوان یک گذرگاه راهبردی میان اقوام گوناگونی مورد توجه بوده است.
✅ روش پژوهش در این مقاله، بهصورت میدانی و با رویکرد تاریخی- تطبیقی- تحلیلی است. در بخش میدانی به بررسی سایت مورد نظر در استان کردستان پرداخته شده است. در بخش تاریخی، کتابها، مقالهها و گزارشات مرتبط با موضوع مورد بررسی قرار گرفتهاند.
| بازنشر اطلاعات | |
|
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |