fa گزارش مقدماتی کاوش باستان‌شناختی محوطۀ کبود - مُدَوَّر مراغه (آذربایجان‌ شرقی، ایران) <p style="font-style: normal; text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:IRANsans;"><span style="color:black;">مراغه از لحاظ پیشینه، یکی از شهرهای کهن آذربایجان ایران است</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">.</span></span><span style="color:black;"> با این ‌حال از نظر باستان‌ شناختی مورد بی‌توجهی قرار گرفته و اطلاعات موجود دربارۀ پیشینۀ استقرار در بافت آن بسیار محدود است. شواهد باستان‌شناختی&nbsp;به‌ دست‌آمده از اطراف شهر مراغه، وجود آثاری&nbsp;از دوره‌های&nbsp;مختلف فرهنگی&nbsp;(پارینه‌ سنگی&nbsp;قدیم و میانی&nbsp;تا اسلامی) را نشان می&nbsp;دهد. بر همین اساس نتایج کاوش‌های باستان‌شناختی در بافت تاریخی مراغه نیز، می‌تواند اطلاعات باارزشی از پیشینۀ استقرار، توسعه و گسترش کالبدی آن در دوره‌های مختلف داشته باشد. پژوهش حاضر نتایج فصل دوم کاوش باستان‌شناختی محوطۀ کبود </span><span style="color:black;">- </span><span style="color:black;">مدور است. در این پژوهش نگارندگان بر اساس نتایج حاصل از یک فصل کاوش باستان‌شناختی و با تکیه بر منابع مکتوب دوران اسلامی&nbsp;و به روش توصیفی&nbsp;</span><span style="color:black;">-</span><span style="color:black;"> تطبیقی&nbsp;و تحلیلی&nbsp;- تاریخی&nbsp;به دنبال پاسخ به پرسش‌های زیر هستند: ۱- بر اساس نتایج کاوش باستان‌شناختی، پیشینۀ استقرار در این محوطه به چه دورانی&nbsp;باز می&nbsp;گردد؟ ۲- مهم‌ترین یافته‌های&nbsp;فرهنگی&nbsp;به دست‌ آمده از کاوش باستان‌ شناختی&nbsp;محوطۀ کبود </span><span style="color:black;">-</span><span style="color:black;"> مدور چیست و این داده‌ها تا چه اندازه قابل انطباق با منابع مکتوب است؟ </span><span style="color:black;">نتایج کاوش ترانشه‌ها مشخص کرد در این محوطه، شواهدی از استقرار دائم (احتمالاً اشکانی) تا معاصر وجود دارد. همچنین مطالعۀ تطبیقی داده‌های کاوش با توصیفات منابع مکتوب دوران اسلامی، نشان می‌دهد که این محدوده در دوران سلجوقی با عنوان قسمتی&nbsp;از محلۀ &laquo;قُضات&raquo; شناخته می‌شد و دارای بناهایی چون مدرسه، مسجد و مقابر اتابکان سلجوقی به‌خصوص مقبره مستر شد بالله خلیفه عباسی بوده است. نتایج دیگر پژوهش نشان می‌دهد که تعداد برج‌ مقبره‌ها در این محدوده ۵ عدد بوده که قابل انطباق با موقعیت پنج‌ گنبدان اشاره شده در منابع مکتوب است.</span></span></span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;">Maragheh is one of the oldest cities in Azerbaijan province, Iran. However, it has been neglected archaeologically and the available information about the history of settlement in its context is very limited; therefore, the results of archaeological excavations in the historical context of Maragheh, can have valuable information about the history of its establishment, development and physical expansion in different periods.<span dir="RTL"></span><br> The present study is the results of the second chapter of the archaeological excavation of the Kaboud-Circular Site. In this study, based on the results of an archaeological excavation chapter and relying on written sources of the Islamic period, the authors seek to answer the following questions: 1- Based on the results of archaeological excavations, what is the history of settlement in this area? 2. What are the most important cultural findings obtained from the archaeological excavation of the Kaboud-Circular Site and to what extent are these data compatible with written sources? The results of the excavation of the trenches show that there is evidence of permanent settlement in this area from the historical (Parthian) to the contemporary period. Also, a comparative study of excavation data with descriptions of written sources from the Islamic period shows that this area was known as a part of the &quot;Qozzat&quot; neighborhood during the Seljuk period. It has buildings such as a school, a mosque and the tombs of the Seljuk Atabaks, especially the tomb of the Abbasid Caliph. Other results show that the number of tomb towers in this area is 5, which is compatible with the five domes of Atabakan Seljuk.</span></span><br> <span dir="RTL"></span></p> مراغه, کاوش باستان‌شناختی, منابع اسلامی, پنج‌گنبدان, کبود-مدور Maragheh, Archaeological excavation, Islamic era, Five domes, Kaboud-circular. 62 81 http://athar.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-59-6&slc_lang=fa&sid=2 Saeid Sattarnezhad سعید ستارنژاد saeidsattarnejad@yahoo.com Yes PhD Student in Archeology, Faculty of Social Sciences, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran دانشجوی دکتری، گروه باستان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Mohammad Rahmatpour محمد رحمت پور Rahmatpour.m@yahoo.com No Master of Arts, Faculty of Art and Architecture, Shabestar Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran کارشناسی ارشد هنر، دانشکده هنر و معماری، واحد شبستر، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران Javad Jaleh Aghdam جواد ژاله اقدم j.aqdam@yahoo.com No Bachelor of Archeology, Faculty of Humanities, Abhar Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran کارشناس باستان شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران