fa بررسی تغییرات مناطق باستانی هگمتانه همدان با استفاده از سنجش‌ازدور و سیستم اطلاعات مکانی <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:IRANsans;"><span style="font-size:14px;"><span style="color:windowtext;">بحث تبیین حریم یا جانمایی صحیح محدوده عرصه یکی از عوامل مهم حفاظتی محوطه‌های باستانی و از مباحث مهم در حوزه میراث فرهنگی است، اما به</span><span dir="LTR"><span style="color:windowtext;">‌</span></span><span style="color:windowtext;">دلیل اینکه این محدوده‌ها به‌صورت صحیح و با مختصات واقعی جانمایی نشده‌اند، دخل و تصرف‌های گسترده‌ای به محدوده‌های مبهم آنها در سال‌های گذشته صورت گرفته است. در این راستا، این پژوهش با استفاده از امکانات و ابزارهای سنجش‌ازدور و فتوگرامتری به ارزیابی تغییرات محدوده عرصه تپه باستانی هگمتانه در دوره‌های مختلف اقدام کرده است. با استفاده از تصاویر هوایی، نقشه تغییرات و روند تغییرات تپه باستانی هگمتانه تولید و مشخص شد که به‌راحتی می‌توان اطلاعات سال‌های بسیار دور را بار دیگر بازخوانی و با دقتی بالا مطالعه کرد. در این خصوص، تصاویر سال‌های ۱۳۱۴، ۱۳۳۵، ۱۳۵۱، ۱۳۷۷ و ۱۳۸۱ با ضریب دقت بالا (به</span><span dir="LTR"><span style="color:windowtext;">‌</span></span><span style="color:windowtext;">ترتیب ۸۵، ۸۹، ۸۲، ۸۰ و ۵۸ درصد) ارزیابی شد. نتایج نشان می‌دهد، استفاده از تصاویر ماهواره‌ای به‌تنهایی نمی‌تواند پاسخ‌گوی توسعه تحقیقات مربوط به میراث فرهنگی و ابنیه تاریخی باشد و دلیل آن ‌هم قدرت تفکیک زمانی پایین آن است. همان‌طور که در این پژوهش مشخص شد، یک بازه ۸۴ ساله مطالعه شد که نشان‌دهنده قدرت تصاویر هوایی در مطالعات باستان‌شناسی است. از سویی دیگر توان تفکیک بالای تصاویر هوایی کار را به‌منظور نقشه‌برداری محدوده عرصه هگمتانه در سال‌های مختلف بسیار آسان کرده است.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="font-size:14px;">The issue of defining the area or correct the location of an area is one of the important factors in the protection of ancient sites and one of the important issues in the field of cultural heritage. However, since these areas are not located correctly and with real coordinates, they have been trespassed and their vague boundaries have been modified. In this regard, this research has evaluated the changes in the area of ​​the ancient hill of Hegmataneh in different periods by using the facilities and tools of remote sensing and photogrammetry. Using aerial images, a map of the changes and trends of the ancient hill of Hegmataneh was produced and it was determined that it is easy to re-read the information of very distant years with high accuracy. In this regard, the images of 1935, 1956, 1972, 1998 and 2002 were evaluated with high accuracy coefficient (85, 89, 82, 80 and 58%, respectively). The results showed that the use of satellite imagery alone (landsat images) is not enough for the development of research related to cultural heritage and historical buildings, and the reason is its low temporal resolution. As found in this study, an 84-year period was studied that demonstrates the power of aerial imagery in archaeological studies. On the other hand, the high resolution of aerial images has made it very easy to map the area of ​​Hegmataneh in different years.</span></span></div> سنجش‌ازدور, تصاویر لندست, تپه باستانی هگمتانه, SVM, GIS Remote sensing, Landsat images, Ancient hill of Hegmataneh, SVM, GIS 148 163 http://athar.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-2419-3&slc_lang=fa&sid=2 Saeid Sadeghian سعید صادقیان sa_sadeghian@sbu.ac.ir Yes Faculty of Civil Water and Environmental Engineering, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran دانشیار، دانشکده مهندسی عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهیدبهشتی، ایران Ahmad Rajabi احمد رجبی ah.rajabi@ut.ac.ir No PhD Student in Remote Sensing, Faculty of Surveying and Spatial Information Engineering, University of Tehran, Iran دانشجوی دکتری سنجش از دور، دانشکده مهندسی نقشه برداری و اطلاعات مکانی، دانشگاه تهران، ایران Mona Farokhi منا فرخی mona2farokhi@gmail.com No Master, Surveying Department, Hekmat Higher Education Institute, Qom, Iran کارشناس ارشد سنجش از دور، گروه نقشه‌برداری، موسسه آموزش عالی حکمت، قم، ایران