Athar

fa فرهنگ تدفین عصر مفرغ میانی (حسنلو VI) در محوطه برده‌ زرد پیرانشهر، شمال غرب ایران Burial Culture of the Middle Bronze Age (Hasanlu VI) in Barde Zard, Piranshahr, Northwest of Iran <div style="text-align: justify;"> عصر مفرغ از مهم‌ترین دوره‌های فرهنگی ایران محسوب می‌شود؛ چرا که از این دوره بحث پیچیدگی‌های اجتماعی و خان سالارهای قبیله‌ای آغاز می‌گردد. پس از فرهنگ کوراارس و با پایان عصر مفرغ قدیم، تغییرات فرهنگی در سنت‌های عصر مفرغ میانی رخ می‌دهد که بیانگر استقرار اقوامی آشنا با فرهنگ سفال نخودی و نارنجی منقوش است که در حوضۀ رودخانۀ زاب ساکن شده‌اند. این منطقه از مهم‌ترین مناطق حوضۀ جنوبی دریاچۀ ارومیه است که پژوهش‌های باستان‌شناسی در آن انجام یافت. شمال غرب ایران اهمیت بسیاری در ادبیات باستان‌شناسی منطقه دارد؛ چراکه از منظر سوق‌ الجیشی در ارتباط با مناطق جنوب قفقاز، شرق آناتولی و شمال بین‌النهرین و دارای پیوندهای فرهنگی با مناطق فوق است. پژوهش‌های باستان‌شناسی در محوطۀ برده‌زرد شهرستان پیرانشهر انجام یافت. این نوشتار تلاش دارد با مطالعۀ مواد فرهنگی حاصل از کاوش، به این پرسش پاسخ دهد که مناسبات و روابط فرهنگی برده‌ زرد با مناطق هم‌جوار چگونه بوده است؟ کاوش‌های باستان‌شناسی برده‌زرد منجر به شناسایی محوطه‌ای از عصر مفرغ میانی همراه با ساختارهای معماری و یک تدفین در گوشه اتاق شد. نتایج پژوهش بیانگر تعاملات فرامنطقه‌ای و ارائۀ الگوی سنت تدفینی در فضای مسکونی و شناخت سنت‌های فرهنگی مفرغ میانی براساس مطالعۀ سفال در حوضۀ رودخانه زاب کوچک گردید. پژوهش حاضر بر مبنای کاوش باستان‌شناسی و سپس بررسی برهمکنش‌های فرهنگی منطقه صورت گرفته است.<div aria-label="شکستن صفحه" class="cke_pagebreak" contenteditable="false" data-cke-display-name="pagebreak" data-cke-pagebreak="1" style="page-break-after:always" title="شکستن صفحه"></div> </div> At the end of the Early Bronze Age and the Beginning of the Middle Bronze Age, along with the disappearance of the Kura-Araxes culture and the living communities in the villages of that culture, we see the emergence of new ethnic elements whose livelihoods were based on livestock activities, and the nomadic lifestyle that had changed the settlement pattern of the inhabitants of this period. Kura-Araxes culture continued in the region, then quickly replaced with other cultures that had different aspects, including the tradition of painted and Buff ware that continued by the beginning of the Iron Age in the region. North West of Iran has a particular Archaeological importance since it accumulates different prehistoric periods. With regard to the history, the basin is among those that attracted the attention of domestic and foreign scholars at the dawn of professional Archaeology in Iran. The painted ware became widespread in the Middle Bronze Age areas of North Western Iran. Barde Zard Tepe is the one with similar phenomenon located in the Little Zab River basin. The excavation of this Archaeological site was aimed at elaborating the sequence of Barde Zard settlement as well as cultural interactions of its residents with neighboring areas and identifying the features of the Middle Bronze Age. Excavations of this tepe led to the identification of the Bronze Age settlement and a burial ground. Also, the exploration of the site made visible its cultural attachment with the Urmia Lake Basin and influences from the Khabur culture. شمال غرب ایران, عصر مفرغ میانی, برده‌زرد, آداب تدفین, حوضۀ رودخانه زاب کوچک Northwest of Iran, Middle Bronze Age, Barde Zard, Burial Customs, Lesser Zab Basin 40 54 http://athar.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-561-12&slc_lang=fa&sid=2 Mahnaz Sharifi مهناز شریفی mhsharifi588@yahoo.com 0000000262938534 Yes Associate Professor, Iranian Center for Archaeology Research (ICAR), Tehran, Iran دانشیار، پژوهشکده باستان‌ شناسی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران