Athar

fa تحلیلی بر گونه‌ شناسی سفالینه‌های عصر آهن و اشکانی محوطه- قلعه قره‌حسنلو، نمین An analysis on the typology of Iron Age and Parthian pottery from Qara-Hasanlu castle, Nemin قره‌حسنلو از جمله محوطه‌ای است که به‌واسطه قرارگیری در میانه دشت اردبیل، از اهمیت زیادی در مطالعات باستان‌شناسی منطقه برخوردار است. ضمن کاوش باستان‌شناسی در این محوطه، نمونه‌های متنوعی از یافته‌های سفالی به دست آمده که تاکنون پژوهشی در ارتباط با آنها صورت نگرفته است. در این راستا، پژوهش پیش‌ رو براساس مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی، در پی آن است تا از طریق مطالعه سفالینه‌های حاصل از نتایج کاوش قره‌حسنلو و مقایسه تطبیقی آنها با دیگر نقاط، به معرفی، گونه‌شناسی و گاه‌نگاری نسبی سفال‌های شاخص محوطه مذکور بپردازد. سؤال اصلی این پژوهش بدین‌صورت مطرح می‌گردد که با توجه به تنوع گونه‌های سفالی و تطبیق آنها با محوطه‌های دیگر، گاه‌نگاری سفال‌های این محوطه به کدام دوره می‌رسد؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد سفال‌های آن شامل انواع کاسه، کوزه، سبو، دیگ و خمره بوده که در زمره سفالینه‌های آهن I و II و دوران تاریخی (اشکانی) قرار دارند. سفال‌های این محوطه دارای گونه‌های مشابهی با سایر محوطه‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای از جمله حوزه شمال و شمال غرب ایران هستند. در نهایت با توجه به سایر داده‌های فرهنگی به‌ دست‌آمده، می‌توان گاه‌نگاری نسبی محوطه را بدین شکل تفسیر نمود که این محوطه در طی عصر آهن I و II به احتمال برای نخستین بار مورد استقرار قرار گرفته و پس از یک دوره گپ زمانی، مردمان پارتی با بنا نهادن سکوی خشتی روی این تپه، این مکان را به محلی آیینی تبدیل نموده و به‌صورت موقت و در برخی از فصول، در این محوطه استقرار یافته‌اند. Qara-Hasanlu is an area that, due to its location in the middle of the Ardabil plain, is of great importance in the archaeological studies of the region. During the archeological exploration in this area, various examples of pottery finds were obtained, which have not been researched so far. Advanced research based on library and field studies; It seeks to introduce, typology and relative chronology of the pottery of the mentioned area through the study of pottery obtained from the results of Qara-Hasanlu excavation and their comparative comparison with other places. The main question of this research is posed as follows; According to the variety of pottery types and matching them with other areas, the chronology of the pottery of this area reaches which period? The research findings show that its pottery includes all kinds of bowls, jars, Cebu, pot and pot, which are among the pottery of Iron I and II and historical period (Ashkan). The pottery of this area has similar types with other regional and extra-regional areas, including the north and northwest of Iran. Finally, according to the other cultural data obtained, the relative chronology of the site can be interpreted in such a way that this site was probably settled for the first time during the Iron Age I and II and after a gap period. Once upon a time, Parthian people turned this place into a ritual place by building an adobe platform on this hill and settled in this area temporarily and in some seasons. تپه قره‌حسنلو, نمین, سفال, عصر آهن, دوران اشکانی Qara-Hasanlu Hill, Namin, Pottery, Iron Age, Parthian Era 712 734 http://athar.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-3303-1&slc_lang=fa&sid=2 Fariborz Tahmasbi فریبرز طهماسبی fariborz.tahmasebi@yahoo.com No PhD Student in Archeology, Department of Archeology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran دانشجوی دکتری باستان‌ شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Reza Rezaloo رضا رضالو r_rezaloo@uma.ac.ir Yes Professor, Faculty member of the Department of Archeology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran استاد، گروه باستان‌ شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Ardeshir Javanmardzadeh اردشیر جوانمردزاده ajavanmard@uma.ac.ir No Associate Professor, Faculty member of the Department of Archeology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran دانشیار، گروه باستان‌ شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Habib Shahbazi Shiran حبیب شهبازی شیران habibshahbazi35@gmail.com No Associate Professor, Faculty member of the Department of Archeology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran دانشیار، گروه باستان‌ شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران