fa معرفی و مطالعه تحلیلی آرایه‌های معماری بقعه شیخ‌ خلیفه خفر (با تأکید بر محراب کاشی آن موجود در موزه پارس شیراز) <p id="basic-mail-app-container" style="font-style: normal; text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:IRANsans;"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA"><span style="line-height:115%">بقعه شیخ‌ خلیفه خفر به‌ سبب داشتن معماری و آرایه‌های متعددی نظیر آرایه‌های سنگی، دیوارنگاره، آرایه‌های گچی و آرایه‌های کاشی به‌ ویژه محراب کاشی آن، حائز اهمیت بسیار است؛ بنابراین پژوهش پیش‌رو به معرفی آرایه‌های معماری بقعه با تأکید بر محراب کاشی منحصر به‌ فرد آن، محفوظ در موزه پارس شیراز می‌پردازد؛ از این‌ رو یکی از اهداف این مقاله، شناسایی انواع آرایه‌های موجود در بقعه است. شناخت ویژگی‌های تزئینی محراب کاشی بقعه شیخ‌ خلیفه خفر و همچنین مطالعه تطبیقی ساختار، نقوش و کتیبه‌های محراب با آرایه‌های کاشی مشابه خود، هدف دیگر پژوهش حاضر است. این پژوهش در پی پاسخگویی به پرسش‌های ذیل است: ویژگی‌های تزئینی بقعه شیخ‌ خلیفه خفر و محراب کاشی آن کدام است. چه وجوه اشتراکی از لحاظ ساختار (شکل‌ کلی)، نقوش و کتیبه‌های محراب کاشی بقعه، با آرایه‌های کاشی ابنیه دوره تیموری وجود دارد. روش یافته‌اندوزی بر پایه مطالعات میدانی و با استناد به منابع مکتوب صورت‌ گرفته که به روش تاریخی‌-‌تفسیری، به تحلیل داده‌های به‌دست‌آمده از نمونه مطالعاتی می‌پردازد. نتایج حاصل از این پژوهش حاکی ‌از آن است که ساختار و صورت ظاهری بنا، کاربرد سنگ‌های تراش، کاربرد گره &laquo;شش‌ضلعی ‌منتظم&raquo; در ازاره، عناصر ختایی مشترک در آرایه‌های کاشی و دیوارنگاره، از موارد قابل مقایسه در معماری و آرایه‌های این بقعه با بسیاری از بناهای دوره تیموری است. ساختار یک طاق‌نمایی و فاقد ستون‌نما، وجود فرم/ تزئینی دالبُری یا کنگره‌ای در قسمت فوقانی محراب، کتیبه ثلث با کشیده‌های عمودی بلند و کشیده، ترکیب‌بندی و فرم سر اسلیمی و اسلیمی‌های تشکیل‌ دهنده لچکی و... از جمله ویژگی‌های محراب کاشی بقعه است که با بسیاری از محراب‌ها و دیگر آرایه‌های کاشی عصر تیموری تشابه دارد.</span></span></span></span></span></span></span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="line-height:115%"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%">The Tomb of SheikhKhalifeh Khafr has a very important Status due to the existence of archirecture and various decoration such as carving, Wall paintings, stucco Decoration, Tile Decoration especially its tiled mihrab.</span><span lang="EN"><span style="line-height:115%">Therefore, the leading research introduces </span></span><span style="line-height:115%">Architectural ornaments of the tomb with emphasis on its unique tile</span> <span lang="EN"><span style="line-height:115%">mihrab,preserved in the Pars Museum in Shiraz. Therefore,one of the purposes of this article is to identify the types of decorations in </span></span><span style="line-height:115%">The Tomb of SheikhKhalifeh Khafr. This study</span><span lang="EN"><span style="line-height:115%"> sought to answer the following questions; What are the decorative </span></span><span style="line-height:115%">characteristics</span><span lang="EN"><span style="line-height:115%"> of </span></span><span style="line-height:115%">The Tomb of SheikhKhalifeh Khafr</span><span lang="EN"><span style="line-height:115%"> and its tiled mihrab? What are the commonalities in factors of structure (general shape), Motifs and inscriptions,on the Tile mihrab of the</span></span><span style="line-height:115%"> Tomb of SheikhKhalifeh whit the tiling decoration of Timurid buildings? </span><span lang="EN"><span style="line-height:115%">The collected data were then analyzed through </span></span><span style="line-height:115%">the historical interpretive method</span><span lang="EN"><span style="line-height:115%">.The results of this research indicate that the structure and appearance of the building,the use of Truncated Stone, the use of </span></span><span lang="EN"><span style="line-height:115%">&quot;regular hexagonal&quot; </span></span><span lang="EN"><span style="line-height:115%">knots in the dado, common Khataei elements in tiles and </span></span><span style="line-height:115%">Wall paintings</span><span lang="EN"><span style="line-height:115%">,are comparable in the architecture and decorations of this tomb with many buildings of </span></span><span style="line-height:115%">Timurid period.</span> <span lang="EN"><span style="line-height:115%">The structure of an arch without a Stylar,the presence of a form/decoration by Scalloped or crenelation in the upper part of the </span></span><span lang="EN"><span style="line-height:115%">mihrab</span></span><span lang="EN"><span style="line-height:115%">,the </span></span><span style="line-height:115%">Thuluth</span><span lang="EN"><span style="line-height:115%"> inscription with long and elongated vertical elongations,the composition and form of the arabesque vault and the arabesque ones forming a flexible one, etc. are among the features.The tile </span></span><span lang="EN"><span style="line-height:115%">mihrab</span></span><span lang="EN"><span style="line-height:115%"> of the tomb is similar to many other </span></span><span lang="EN"><span style="line-height:115%">mihrab</span></span><span lang="EN"><span style="line-height:115%">s and tile decorations of this period</span></span><span style="line-height:115%">.</span></span></span></span></span></p> دوره تیموری, بقعه شیخ‌ خلیفه خفر, آرایه‌های معماری, محراب کاشی, نقوش و کتیبه‌ها Timurid Era, Tomb of SheikhKhalifeh Khafr, Architectural ornaments, Tile mihrab, Motifs and inscriptions 550 573 http://athar.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-220-3&slc_lang=fa&sid=2 Zahra Rashednia زهرا راشدنیا z.rashednia@yahoo.com No Ph.D. Candidate of Archaeology (Islamic Era), Department of Archaeology, Faculty of Conservation & Restoration, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran دانشجوی دکتری باستان شناسی (دوران اسلامی)، گروه باستان شناسی، دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران Ahmad Salehi Kakhki احمد صالحی کاخکی Salehi.k.a@aui.ac.ir Yes Associate Professor, Department of Archaeology, Faculty of Conservation & Restoration, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran دانشیار، گروه باستان‌شناسی، دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران