✅ نشانهها با قدمتی به بلندای تاریخ تفکر، همواره بخشی از ذهنیت افراد مختلف در فرهنگهای گوناگون بودهاند. دانستن آنچه موجب تناسب لازم برای ایجاد نشانه میان عنصر اولیه و پیام نهایی میشود، ما را در رسیدن به درک بهتر از فرهنگها یاری میکند. کارکردهای یک عنصر و ارتباط خاص آن با محیط پیرامون از جمله عواملی است که موجب به وجود آمدن نشانهها میشود.
بررسی انطباقی ادراک بصری افراد در گردش مجازی (تور مجازی) و واقعی بناهای تاریخی، مطالعه موردی: مسجد امام خمینی تهران
✅ با توجه به شیوع و همهگیری ویروس کرونا، رواج استفاده از واقعیت مجازی و تورهای مجازی در معرفی ابنیه ارزشمند تاریخی، بازدید مکانهای فرهنگی- گردشگری و همچنین زیارت مجازی اماکن متبرکه، بهصورت چشمگیری رو به رشد بوده است. با توجه به پژوهشهای انجامشده، فناوری واقعیت مجازی توانایی قابل قبولی در شبیهسازی فضا برای ادراک بصری مخاطبان دارد.
✅ ایرانیان سالها توانستند به پیشرفتهایی در معماری دست یافته و در ساختمان معبدهای خود الگوهای خاصی را ایجاد کنند، اما نوع زندگی قبیلهای اعراب سبب شد مسلمانان مهاجم با هنر معماری خاص خود را ایجاد کنند و غالبا از معماری سرزمینهای مفتوحه برای ایجاد بناهای مختلف جدید بهره بیشتری گیرند؛ بدین سبب اشتراکها و شباهتهای بسیاری بین بناهای ایرانی در چند سده اول دوران اسلامی با معماری ساسانی را شاهد هستیم.
نگاهی به تحولات کارکردی خیابانهای حومهای از دوره ایلخانی تا دوره تیموری با بررسی نمونه موردی خیابان- مزار سلطانی در هرات
✅ حضور خیابانهای حومهای در شهرسازی ایران از دوره ایلخانی تا انتهای دوره تیموری، بهدلیل نقش مواصلاتی مهمی که ایفا میکردهاند بسیار پررنگ و تأثیرگذار بوده است. با این حال بهدلیل فقر در منابع تاریخی و باستانشناسی نمیتوان به الگوی ساختاری این خیابانهای حومهای در شهرهای ایران تا پیش از دوره صفوی دست یافت. در این میان، تنها موارد قابل اتکا برای مطالعه، نوعی از خیابانهای حومهای است که بهدلیل داشتن بدنهسازی با مصالح بنایی، در مطالعات باستانشناسی قابل شناسایی بوده است.
✅ زیورآلات علاوه بر جنبههای زیبایی و تجملاتی وسیلهای برای مشخصکردن جایگاه اجتماعی و اقتصادی فرد استفادهکننده بوده است. یکی از مهمترین یافتههای باستانشناسی که بیشترین اطلاعات در خصوص زیورآلات در اختیار ما قرار میدهد، گورآوندهها هستند. هنر جواهرسازی و ساخت زیورآلات در دوره اشکانی به اوج کمال خود رسید.
✅ ارزیابی اسناد برنامهریزی روستایی از جمله طرحهای بهسازی و مرمت روستایی در ایران از بدو آغاز خود در دوره مشروطه تاکنون ناظر به وجود چالشها و خلأهای دائمی یا مقطعی بوده است. بسیاری از چالشهای مذکور معلول وجود رویهها و بسترهای مدیریتی ناکارآمد، منقطع و بعضاً منسوخ هستند. ضمن آنکه با وجود تغییرات رویکردی، نظام برنامهریزی روستایی بهخصوص طرحهای بهسازی بافتهای با ارزش، همواره بر رویههای تکبعدی و فرایندهای یکسونگر متکی بوده و نگرشی کالبدی و رویکردی صرفاً میراثی داشتهاند؛ بنابراین این گروه از طرحها فاقد ادبیات نظری مدون و در چارچوب جریانهای فکری مشخص بودهاند.
واکاوی الگوی مکانی-کارکردی عناصر مهم شهر اسلامی با تمرکز بر تحلیل تطبیقی ساختار فضایی کالبدی پایتختهای عمده اسلام در بازه زمانی 1290 تا 1310 هجری قمری
✅ پژوهش حاضر موقعیت و ارتباط کارکردی میان عناصر شهرهای اسلامی را در دو بخش عمده بررسی میکند. بخش اول شامل سابقه تاریخی الگوهای مکانی-کارکردی این عناصر از طریق اسناد کهن و بخش دوم شامل بررسی این الگوها از طریق تحلیل مفصل ساختار فضایی شهرها براساس نقشههای دقیق ترسیم شده در محدوده زمانی 20 ساله از 9 پایتخت مهم اسلامی است.
بازخوانی و تحلیل مضامین کتیبه نیایشگاه دستکند امامزاده مَعصوم وَراُئوی (وَرجُوی) مراغه آذربایجانشرقی
✅ مجموعه دستکند اِمامزاده معصوم شهرستان مراغه بهدلیل داشتن کتیبه قرآنی، عناصر معماری و تزیینی، بستری مناسب برای مطالعات تاریخ سیاسی، اجتماعی و دینی مراغه است. با این حال در پژوهشهای پیشین، در زمینه خوانش کتیبه سنگی این نیایشگاه کاستیها و ضعفهایی بوده است. در این مطالعات عموماً به مفاهیم سیاسی- دینی پنهان در بطن این کتیبه بیتوجه بودهاند.
معماری تندیسگرا بر پایه بینش هندی: وجه تمایز کالبدی باغهای گورکانیان هند با باغهای ایرانی (نمونه موردی: باغ مقبره تاج محل و همایون)
✅ باغ ایرانی یکی از نخستین الگوهای باغسازی جهان است که بهعنوان عنصری مؤثر و همچنین پدیدهای فرهنگی با ورود به سرزمینهای دیگر میتواند با توجه به شرایط و بستر موجود تغییر کند. ارتباط حکومت گورکانیان با صفویان در ایران و پیوندهای فرهنگی میان این دو، زمینه را برای تأثیرپذیری از فرهنگ و هنر تمدن ایرانی بهخصوص در حوزه معماری فراهم کرده است. باغسازی به شیوه ایرانی در هند یکی از مهمترین این تأثیرات است که به نظر میرسد بر پایه بینش هندی، کالبد باغ ایرانی در هند تغییر یافته است. هدف از این پژوهش بررسی وجه تمایز کالبدی باغهای گورکانیان در نسبت با باغهای ایرانی بر پایه بینش هندی است.
✅ بازار پانخل در منتهی الیه غربی بازار کاشان و در شمال میدان کمالالملک واقع شده است. با وجود قرارگیری در مرکز شهر، این بازار حیات اجتماعی و اقتصادی درخوری ندارد. در پی ساخت خیابان بابا افضل، بازار پانخل از بدنه اصلی بازار کاشان جدا شد و اهمیت خود را از دست داد. در ادامه با تخریب محدوده شهری اطراف بازار، بازار پانخل از بافت شهری پیرامون نیز منفک شد.