✅ فناوری انتقال آب نقش مهمی در شکلگیری و تداوم حیات مراکز شهرنشینی در دورههای مختلف داشته است. یکی از ویژگیهای این فناوری، نظام دفع آب است که تاکنون چنانکه باید و شاید بدان پرداخته نشده است. به نظر میرسد ساسانیان در این زمینه، بسیار تلاش کرده و نشان دادهاند که این شیوه بهعنوان یک زیرساخت، به چه میزان، تعیینکننده، مؤثر و حائز اهمیت برای دیگر شیوههای انتقال آب بوده است.
✅ جریانهای فکری حاکم در هر دوران، همواره بر معماری و شهرسازی آن دوران تأثیر گذاشته است. برای درک عمیقتر این تأثیرات، ایجاد ارتباط معنادار میان کالبد در معماری و شهرسازی هر دوره با تفکرات حاکم بر آن دوره میتواند مؤثر باشد. دوره صفویه، یکی از درخشانترین دورههای تاریخ ایران نیز از این قاعده مستثنا نبوده است؛ بنابراین شایسته است اندیشههایی که موجب شکوفایی این دوره شدهاند، بررسی شوند.
✅ این مقاله فرضیه الگوی تعیین شده برای باغ را با تمرکز بر باغ بیرم آباد کرمان به چالش میکشد. باغ بیرم آباد تنها باغ به جامانده از دوران صفوی در کرمان است. بیرام بیگ افشار برای اولین بار بنای آن را در دوره شاه اسماعیل گذاشت.
مطالعه تطبیقی دیوارنگاری در خانههای ایران و ترکیه در بستر تعامل با دنیای غرب (نمونه موردی؛ خانه های قاجاری تبریز و عثمانی توکات)
✅ دیوارنگاری که قبل از سده 18م در اختیار دربار قرار داشت، با کم رنگ شدن جنبه درباری اش، جنبه مردمی پیدا کرد و بین مردم مقبولیت یافت و در فضاهای خانههای افراد اعیان جامعه بروز نمود. نقاشیهای دیواری در خانههای تاریخی دو شهر تبریز و توکات در دورههای قاجار و عثمانی که از مهمترین حکومتهای جهان اسلام بودهاند، میتوانند منبع خوبی برای شناسایی و بررسی نقوش باشند.
✅ کاربندی یکی از عناصر اصیل معماری ایرانی، حاصل ذوق و تسلط معماران ایرانی بر علم ریاضیات و هندسه بوده است. در استفاده از کاربندیها، زمینه (پلان یا کارشیو) یکی از ارکان جدایی ناپذیر فرآیند طراحی میباشد و همواره این سؤالات مطرح بوده است که چگونه میتوان برای یک زمینه، به سادگی کاربندیهای مربوط به آن را پیدا نمود؟ زمینههای منتظم موجود در کاربندیها با چه مفاهیم مشترک تکرار شونده هندسی تکرار میشوند؟ پژوهش حاضر با اتکا بر برهانهای ریاضی و گزارههای قاعدهمند و مبتنی بر علم هندسه و احکام بدیهی در صدد پاسخگویی به سؤالات مذکور است.
✅ بنابر نظر برخی از محققین، هنر قاجار از یک طرف تحت تأثیر غرب و از طرف دیگر در امتداد هنر گذشته ایران دانسته میشود. با بررسی آثار به جامانده میتوان رد این تأثیرپذیری را در دیوارنگارههای قاجاری نیز مشاهده کرد.