1- دانشجوی دکتری هنرهای تجسمی، گروه مطالعات عالی هنر، دانشکدۀ هنرهای تجسمی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. ، m_mirazizi@shirazartu.ac.ir
2- استاد گروه مطالعات عالی هنر، دانشکدۀ هنرهای تجسمی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسندۀ مسئول).
چکیده: (33 مشاهده)
موزهها همواره درحال تحول و بازتعریف ماهیت و نقش خود در جامعه هستند. این پژوهش با هدف تحلیل فرآیند موزهایشدن اشیا و بررسی تحولات مفهومی، کارکردی و ارزشهای شناختی آنها در سه رویکرد شئمحور، اندیشهمحور و محتوامحور انجام شده است. روش پژوهش این مطالعۀ توصیفی-تحلیلی است و با رویکرد کیفی و تحلیل محتوای متون نظری مرتبط و با اتکا به منابع کتابخانهای و نظریههای موزهشناسی، تحولات در اینزمینه را موردتوجه قرار میدهد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که فرآیند موزهای شدن، صرفاً انتقال فیزیکی اشیائ نیست، بلکه اشیا را از وضعیت عادی از طریق دگرگونی و جداسازی از بافت اصلی به مدرکی معتبر و نمادین تبدیل میکند و به آنها به نمادهایی فراتر از کارکرد اولیهشان هویت جدیدی در حافظۀ جمعی میبخشد. در موزههای شئمحور، ارزش ذاتی و اصالت فیزیکی اشیاء در اولویت است، درحالیکه در موزههای اندیشهمحور، تفسیر نمادین و روایتهای فرهنگی اهمیت مییابد. در نسل سوم موزهها با رویکرد مفهومی و محتوامحور، اشیا به ابزاری برای گفتوگو دربارۀ مسائل گوناگون تبدیل میشوند. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که موزهایشدن یک فرآیند پویا و چندوجهی است که همزمان با تحولات جامعه، نهتنها بر نمایش اشیاء، بلکه بر ساخت معنا و تولید دانش تأکید دارد. درنهایت، این پژوهش نشان میدهد که موزهها باید انعطافپذیری خود را افزایش دهند تا بتوانند همزمان حافظ میراث ملموس و ناملموس، و رسانهای برای گفتوگوی فرهنگی باشند. این مطالعه از آن جهت حائز اهمیت است که چالشهای موزهها را در تقابل بین حفظ اصالت اشیاء و نیاز به روایتپردازی مفهومی را بررسی میکند.
نوع مطالعه:
مقاله پژوهشی |
موضوع مقاله:
پژوهش های مرتبط با میراث فرهنگی دریافت: 1404/5/18 | پذیرش: 1404/6/28 | انتشار: 1404/12/1