دوره 45، شماره 104 - ( 2-1403 )                   جلد 45 شماره 104 صفحات 142-121 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Kakizadeh M A, Dabbagh H, Naseri N, Kavepour N. (2024). Investigating Open and Semi-Open Spaces in the Infill Architectures of Bushehr's Historical Context (Case Study: Persian Gulf Faculty of Art and Architecture next to Nozari Building). Athar. 45(104), 121-142. doi:10.22034/45.1.105
URL: http://athar.richt.ir/article-2-1833-fa.html
کاکی‌زاده محمد‌امیر، دباغ هژبر، ناصری ندا، کاوه پور نگین.(1403). بررسی فضاهای باز و نیمه‌باز در معماری‌های میان‌افزای بافت تاریخی بوشهر (مورد مطالعاتی، دانشکده هنر و معماری خلیج فارس درکنار عمارت نوذری) فصلنامه علمی اثر 45 (104) :142-121 10.22034/45.1.105

URL: http://athar.richt.ir/article-2-1833-fa.html


1- مربی دانشکده هنر و معماری، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران ، m.amir.kakizadeh@pgu.ac.ir
2- مربی دانشکده هنر و معماری، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران
3- کارشناسی ارشد معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه زابل، زابل، ایران
4- کارشناسی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران
چکیده:   (4581 مشاهده)
دانشکدۀ هنر و معماری دانشگاه خلیج فارس بوشهر، یکی از نمونه معماری­ هایی است که با هدف میان­ افزایی و احیای بافت تاریخی این منطقه ایجاد شده است. فضاهای باز و نیمه ­باز در عمارت­ های تاریخی بوشهر، از عناصر تأثیرگذار و چشمگیر در معماری این منطقه به شمار می­ روند؛ بنابراین با بررسی این عناصر در بناها، تا حد زیادی می­ توان الگوهای معماری این منطقه را مورد بررسی قرار داد. نگارندگان در این تحقیق، با هدف آشنایی با رویکردهای معماری بومی در فضاهای باز و نیمه ­باز بافت تاریخی بوشهر، به چگونگی حفظ این الگوهایی در معماری و شهرسازی امروزی پرداخته­ اند. در این راستا این تحقیق به مقایسه ­ای تطبیقی تفاوت­ ها و تشابهات در معماری فضا­های باز و نیمه­ باز در نمونه­ های بومی بافت تاریخی و نمونۀ الهام گرفته‌شده از آن می­ پردازد. تحقیق حاضر به‌صورت کیفی و به روش توصیفی تحلیلی، ۱۰ نمونه از بناهای شاخص بافت تاریخی بوشهر را با ساختمان میان ­افزای دانشکدۀ هنر و معماری خلیج فارس، مورد مطالعه قرار داده است. مطالعات اسنادی درراستای تنظیم ادبیات تحقیق، بررسی پیشینۀ موضوع و مطالعۀ اولیه پیرامون معماری تاریخی بوشهر، صورت گرفته و مطالعات میدانی با استفاده از مصاحبه و مشاهده در جهت بررسی نمونه­ های مطالعاتی، به کار گرفته شده است. یافته­ های تحقیق نشان داد که در طراحی فضا­های باز و نیمه ­باز ساختمان میان­ افزای دانشکدۀ هنر و معماری، ازنظر عملکردی و هندسی الگوبرداری صحیحی از عمارت­ های تاریخی بوشهر، صورت ‌گرفته ­است اما ازنظر برخی ویژگی­ های ظاهری مانند به‌کارگیری مواد و مصالح و تناسبات، این الگو­برداری یکسان نیستند و شکل و شمایل امروزی­ تری نسبت به عمارت­ های تاریخی به خود گرفته است.
متن کامل [PDF 1184 kb]   (1997 دریافت)    
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی | موضوع مقاله: معماری
دریافت: 1402/12/4 | پذیرش: 1403/4/15 | انتشار: 1403/9/15

فهرست منابع
1. - آزادی‌فر، ارسلان، علی عمرانی‌پور، مصطفی مسعودی‌نژاد، و محسن وفامهر (1400). بازخوانی هندسه و تناسبات حیاط مرکزی در دستیابی به نور مناسب روز در خانه‌های تاریخی قاجاری کاشان. نشریه معماری و شهرسازی پایدار. سال نهم، شماره ۱، ۷۷-۹۵.
2. - آموزگار، مینو، رزا وکیلی‌نژاد، و محمد‌علی آبادی (1400). گونه‌شناسی فضای نیمه‌باز طارمه در معماری بومی بوشهر. فصلنامه علمی پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران. دوره یازدهم، شماره ۳۰، ۲۷۱-۲۹۰.
3. - امیدواری، سمیه، مهدی حمزه‌نژاد، و الهام امیدواری (1399). گونه‌شناسی عناصر فضایی نیمه‌باز در معماری خانه‌های اسلامی؛ مطالعه موردی، خانه‌های یزد (دوره قاجاری) و خانه‌های دمشق (دوره عثمانی). فصلنامه مطالعات شهر ایرانی اسلامی. سال یازدهم، شماره۴۲، ۱۹-۳۲.
4. - بلایی اسکویی، آزیتا و راضیه شکری (1400). بررسی تناسبات حیاط خانه‌های دوره قاجاریه کاشان. فصلنامه علمی تخصصی معماری سبز. سال هفتم، شماره ۱، ۴۳-۵۰.
5. - پاسیان خمری، رضا، حسن رجبعلی، و محمد فرخزاد (1396). سیر دگرگونی فضای بسته، فضای سرپوشیده و فضای باز در خانه‌های تاریخی گرگان از دوره قاجاریه تا پهلوی اول. دو فصلنامه علمی-پژوهشی مرمت و معماری ایران. سال هفتم، شماره ۱۳، ۹۱-۱۰۶
6. - پیرنیا، محمد کریم (1388). آشنایی با معماری اسلامی ایران. تهران، سروش دانش.
7. - پیرنیا، محمد کریم و معماریان، غلامحسین (1392). معماری ایرانی. تهران، سروش دانش.
8. - حائری مازندرانی، محمدرضا (1388). خانه، فرهنگ، طبیعت، بررسی معماری خانه‌های تاریخی و معاصر به‌منظور تدوین فرایند و معیارهای طراحی خانه. تهران، مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی معماری و شهرسازی.
9. -رسائی کشوک، سام (1384). شکوه ابوشهر. بوشهر، انتشارات شروع.
10. - رهروی پوده، ساناز، ولی‌بیگ، نیما، دهقان، نرگس و مسعود، محمد (1398). تحلیل ویژگی‌های شکلی خانه‌های چهار صفه و نفوذ آن در کالبد شکلی خانه‌های درون‌گرای شهر اصفهان. باغ نظر ۱۶ (۷۲). ۲۰-۵.
11. -سیدصدر، سید‌ابوالقاسم (1381). دایره‌المعارف معماری و شهرسازی (مصور). تهران، آزاده.
12. - غلام‌زاده جفره، فراز (1392). معماری بوشهر در دوره زند و قاجار. تهران، آباد‌بوم.
13. - فتاحی، کارن، نازنین نصراللهی، مریم انصاری‌منش، جمال خدا‌کرمی، و علی عمرانی‌پور (1400). بررسی نقش هندسه و نوع فضای باز شهری بر آسایش حرارتی و کیفیت محیطی نمونه مورد مطالعه، بافت تاریخی کاشان. نشریه علمی مطالعات شهری. سال دهم، شماره ۳۹، ۶۹-۸۲.
14. - فرشچی، حمید‌رضا و مجیدی، مرتضی (1400). بررسی نظام معماری و تناسبات هندسی حیاط مرکزی و جداره‌های آن در خانه‌های تاریخی کاشان (مورد مطالعه، ده خانۀ تاریخی دورۀ قاجار شهر کاشان). فرهنگ معماری و شهرساری اسلامی. سال ششم، شماره ۲، ۹۵-۱۱۲.
15. -قاسمی سیچانی، مریم، پدرام، بهنام و حریری، آزاده (1396). تحلیل ساختار کالبدی و کارکردی خانه‌ بهشتیان. نشریه اثر. شماره ۷۷. ۶۸-۴۹.
16. - قدیری، بهرام (1385). ساختارهای جدید در محیط‌های تاریخی. تهران، دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
17. -قره‌بگلو، مینو، نژادابراهیمی، احد و اردبیلی، ایلقار (1398). معماری میان‌افزا؛ رویکردی میان‌رشته‌ای برای طراحی در بافت تاریخی نمونه موردی، مجموعه‌ تجاری مشروطه در بافت تاریخی بازار تبریز. باغ نظر. ۱۶(۷۶). ۵۷-۶۸.
18. - کاکی‌زاده، محمد امیر، ندا ناصری، و هژبر دباغ (1400). گونه‌شناسی کالبدی و کارکردی شناشیرهای بافت تاریخی بندر بوشهر در جهت شناسایی عوامل هویت‌بخش این فضاها. فصلنامه پژوهش‌های معماری اسلامی. سال نهم، شماره ۳۰، ۶۳-۸۴.
19. - کولیوند، علی. ۱۳۸۱. ویژگی‌های فضایی کالبدی بافت قدیم بوشهر. مجله آبادی، شماره ۳۶، ۵۷-۶۰.
20. - محرابیون محمدی، فاطمه، حمیدرضا بیگ‌‌زاده شهرکی، و سمیه امیدواری (1400). گونه‌شناسی فضاهای نیمه‌باز در خانه‌های بومی دوره صفویه و قاجاریه شهر تاریخی نایین. نشریه علمی معماری اقلیم گرم‌وخشک. سال نهم، شماره ۱۳، ۱-۲۰.
21. - محمودی، عبدالله. ۱۳۸۴. بازنگری اهمیت ایوان در خانه‌های سنتی (با نگاه ویژه به بم). نشریه هنرهای زیبا. شماره ۲۲، ۵۳-۶۲
22. - مرباغی، بهروز. بن‌مایه‌های نوین در معماری بوشهر (1393). تهران، پیام.
23. - معین، محمد. فرهنگ فارسی (متوسط، جلد اول) (1375). تهران، مؤسسه انتشارات امیرکبیر.
24. - میرزایی، وحید، سجادزاده، حسن و خانلو، نسیم (1399). الگوشناسی کالبدی و فضایی خانه ایرانی در اقلیم گرم‌وخشک (مورد مطالعه، خانه عباسیان کاشان). نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی. سال ۱۳. شماره ۱. ۱۵۳-۱۴۳.
25. - ناصری، ندا (1402). سنجش عوامل اقلیمی تأثیرگذار بر معماری و بافت شهری در محلات تاریخی اقلیم گرم و مرطوب (مطالعه موردی، بافت تاریخی بندر بوشهر). جهت اخذ درجه‌ کارشناسی ارشد در رشته‌ مطالعات معماری ایران به راهنمایی دکتر جمشید داوطلب و دکتر فرامرز حسن‌پور. دانشگاه زابل. دانشکده هنر و معماری. گروه معماری.
26. - نیکقدم، نیلوفر (1392). الگوی فضاهای نیم‌ بازِ خانه‌های بومی دزفول، بوشهر و بندرلنگه در ارتباط با مؤلفه‌های اقلیم محلی. نشریه هنرهای زیبا - معماری و شهرسازی. دوره ۱۸، شماره۳، ۶۹-۸۰.
27. - هدایت، اعظم، و سیده مرضیه طبائیان (1391). بررسی عناصر شکل‌دهنده و دلایل وجودی آن‌ها در خانه‌های بافت تاریخی بوشهر. نشریه شهر و معماری بومی. شماره ۳، ۳۵-۵۴.

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.