هدف از تحقیق حاضر شناسایی خوشنویس اصلی و تاریخگذاری کتیبههای نستعلیق جلوخان مسجد جامع عباسی (شاه یا امام) اصفهان است. جلوخان این بنا حاوی چهار قاب کتیبه نستعلیق است که در پژوهشهای پیشین متن آنها را خواندهاند، اما اصالت تاریخی آنها را بررسی نکردهاند. در این تحقیق ابتدا اصالت تاریخی کتیبههای یادشده ازطریق بررسی و مقایسۀ این کتیبهها با یکدیگر و نیز با کاوش در عکسهای تاریخی سنجیده شده و سپس در باب خوشنویس اصلی و تاریخ آنها بحث شده است. روش این تحقیق سندپژوهی باستانشناسانه است، و با بهکارگیری ابزارهای مطالعۀ کتابخانهای و بررسی میدانی و تحلیل عکسهای تاریخی بهپیش میرود. این تحقیق نشان میدهد که دو قاب کتیبۀ نستعلیق واقع بر بدنۀ شرقی جلوخان فاقد اصالت تاریخی است و ادیب مجلسی، خوشنویسی که امروزه رقم او بر این کتیبهها مندرج است، نه خوشنویسی از روزگار صفویان، بلکه مربوط به روزگار معاصر است. در این تحقیق، با اتکا بر قراین و شواهد تاریخی، دو فرضیه دربارۀ خوشنویس اصلی این کتیبهها مطرح میشود. بنا بر فرضیۀ اول، که متکی بر فن ساخت و مقدمۀ رقم خوشنویس است، علیرضا عباسی و بنا بر فرضیۀ دوم، که متکی است بر شباهت کتیبههای موضوع بحث با کتیبههای نستعلیق ایوان شمالی صحن عتیق حرم امام رضا (ع)، محمدرضا امامی خوشنویس کتیبههای یادشده است. با اتکا بر این دو فرضیه و نیز سایر شواهد تاریخی، این تحقیق نشان میدهد که این کتیبهها بهظنّقوی به تاریخی نزدیک به سال ۱۰۲۵ یا در یکی از دو برهۀ ۱۰۳۸ تا ۱۰۴۰ و ۱۰۷۷ تا ۱۰۷۸ مربوط است.
| بازنشر اطلاعات | |
|
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |