fa مطالعه تطبیقی دیوارنگاری در خانه‌های ایران و ترکیه در بستر تعامل با دنیای غرب (نمونه موردی؛ خانه های قاجاری تبریز و عثمانی توکات) <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:IRANsans;"><span dir="RTL"><span style="color:black;">به‌دلیل ارتباط جهان اسلام با غرب و ورود عناصر غربی تغییری عمیق در هنر دیوارنگاری ایجاد شد. دیوارنگاری که قبل از سدۀ ۱۸م در اختیار دربار قرار داشت، با کم‌رنگ شدن جنبۀ درباری‌اش، جنبۀ مردمی پیدا کرد و بین مردم مقبولیت یافت </span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">و </span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">در فضاهای خانه‌های افراد </span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">اعیان </span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">جامعه بروز نمود. نقاشی‌های دیواری در خانه‌های تاریخی </span></span><span dir="RTL">دو شهر تبریز و توکات در</span><span dir="RTL"><span style="color:black;">دورۀ</span></span><span dir="RTL">های</span><span dir="RTL"><span style="color:black;"> قاجار و عثمانی که از مهم‌ترین حکومت‌های جهان اسلام بوده</span></span><span style="color:black;">‌</span><span dir="RTL"><span style="color:black;">اند، می‌توانند منبع خوبی برای شناسایی و بررسی</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">نقوش باشند.</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"> این پژوهش، با روش توصیفی-تحلیلی بر پایۀ مطالعات کتابخانه‌ای در پی پاسخ به این سؤالات است </span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">که </span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">تغییرات رخ‌داده در جامعۀ قاجار و عثمانی، موجب چه تغییراتی در دیوارنگاری‌ها گردید؟ دیوارنگاری‌های قاجاری و عثمانی چه وجوه اشتراک و تمایز، از نظر ویژگی‌های مضامین تصویری، با هم دیگر دارند؟ براین اساس پژوهش حاضر با بررسی دیوارنگاری‌های خانه‌های شهرهای تبریز و توکات، بر اساس مدارک تصویری و نوشتاری موجود به شناسایی، دسته‌بندی و مقایسۀ تطبیقی نقوش می‌پردازد. </span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">نتیجۀ بررسی‌ها نشان داد دیوارنگاری‌ها را می‌توان از دو منظر موضوعات و شیوۀ اجرا بررسی کرد. به فراخور مبحث، مضامین موجود در دیوارنگاری‌ها به سه دستۀ اصلی (نقوش انسانی-حیوانی، نقوش معماری - طبیعت و نقوش تزیینی) تقسیم گردید. پس از بررسی نقوش مشخص گردید که تصاویر دارای تشابهات و تمایزاتی در مضامین و تکنیک‌ها با هم دیگر دارند. علی‌رغم اشتراکی مانند ماهیت تصویر</span></span><span dir="RTL">،</span><span dir="RTL"><span style="color:black;"> اصول و قواعد که عدم‌تسلط بر قواعد</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">،</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">به‌وضوح در نمونه‌ها دیده می‌شود تمایزاتی به‌علت مختصات مکانی تبریز و توکات به وجود آمده‌اند. از عمدۀ تمایزات می‌توان به متنوع بودن نقوش و رنگ، </span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">کیفیت بالاتر و نحوۀ اجرای بهتر نقوش قاجاری به‌دلیل پایبندی به اصول نگارگری ایرانی نسبت به نقوش عثمانی اشاره کرد. همچنین نزدیکی و ارتباط بیش‌تر عثمانیان با دنیای غرب و التقاط‌گرایی و تأثیر بیش‌تر، مهم‌ترین دلیل برای بروز تمایز بین دیوارنگاری‌های دو دورۀ قاجار و عثمانی</span></span><span dir="RTL"> باشد</span><span dir="RTL"><span style="color:black;">.</span></span></span></span></div> <div> <div> <p id="_com_1" style="text-align: justify;" uage="JavaScript"><span style="font-size:16px;"><span style="font-family:Times New Roman;">Due to the connection of the Islamic world with the West and entrance of Western elementsa change in mural painting art happened. The mural that was in the possession of the court before the 18th century by fading out of its court aspect it appeared in houses of nobles. Murals had in the historical houses two cities of Tabriz and Tokat of the Qajar and Ottoman periods &nbsp;can be a good source for studying and investigating designs. research according to descriptive-analytical method with library studies trying to answer the questions that renovations in Qajar and Ottoman society, caused what of changes in the murals? what are the commonalities and differences between Qajar and Ottoman murals in terms of visual themes characteristics?<span dir="RTL"></span><br> The present study, identifies, categorizes and compares by surveying the murals of houses in the cities of Tabrizand Tokatbased visual and written documents. The results showed that murals can be studied from two perspectives topics and methods of execution. According to the topic the themes in the murals were divided into three main categories (human-animal, nature-architectural and decorative). After investigating, it was found that images have similarities and differences in themes and techniques.<span dir="RTL"></span><br> Despite the commonalities such as the nature of the image and the principles and rules the lack of mastery of the rules is clearly seen in the examples. Distinctions have been made due to the locative coordinates of Tabriz and Tokat. One of the main differences is the variety of patterns and colors, higher quality and better execution of Qajar motifs due to adherence to the principles of Iranian painting compared to Ottoman motifs. also the closeness and connection of the Ottomans with the West world, eclecticism and greater influence is the most important reason of the distinction between the murals of the Qajar and Ottoman periods.</span></span></p> </div> </div> <span dir="RTL"></span> دیوارنگاری, هنر قاجار, هنر عثمانی, غرب‌گرایی, خانه‌های تبریز, خانه‌های توکات Mural, Qajar art, Ottoman art, Westernization, Tabriz houses, Tokat houses 172 192 http://athar.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-2927-2&slc_lang=fa&sid=2 Leila Safari Asl لیلا صفری اصل safari.l@ut.ac.ir Yes Master of Iranian Architectural Studies, Department of Architecture, Faculty of Fine Arts, University of Tehran, Tehran, Iran کارشناس‌ ارشد مطالعات معماری ایران، دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران Hamid Satari Karkazlu حمید ستاری کرکزلو hamid.satari62@gmail.com No Master of Energy Architecture Studies, Department of Architecture, Faculty of Fine Arts, University of Tehran, Tehran, Iran کارشناس‌ ارشد معماری انرژی، دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران