fa طبقه‌ بندی و تحلیل معماری صخره‌ای در شمال غرب ایران <p style="font-style: normal; text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:IRANsans;"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA"><span style="line-height:115%">منطقه شمال ‌غرب ایران به‌دلیل شرایط اقلیمی و قرارگیری دو کوه آتش‌فشانی سبلان و سهند یکی از مناطق مستعد برای معماری دستکند است</span></span><span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%">. در این منطقه صخره‌های قابل تراش بستر مناسب برای تراش فضاهای صخره‌ای فراهم کرده است. براساس مطالعات انجام‌ شده در این منطقه تاکنون فضاهای صخره‌ای متنوعی شناسایی و معرفی شده که گونه‌شناسی و طبقه‌بندی آنها بسیار ارزشمند است. بر همین اساس این پژوهش ضمن شناسایی، معرفی و تبیین ویژگی‌های خاص فضاهای دستکندِ این منطقه، به‌دنبال پاسخ به پرسش‌های زیر است: ۱- عامل شکل‌گیری معماری صخره‌ای در منطقه شمال ‌غرب ایران چیست؟ ۲- معماری صخره‌ای شمال ‌غرب ایران در چند گونه قابل دسته‌بندی است؟ بنابراین در کنار روش میدانی برای ثبت، ضبط و توضیح وضعیت کنونی آثار، از مطالعات اسنادی و براساس روش توصیفی-تحلیلی، برای شناخت عامل شکل‌گیری معماری صخره‌ای منطقه شمال ‌غرب استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد </span></span><span lang="FA"><span style="line-height:115%">ویژگی‌های طبیعی زمین، پدیده‌های وابسته به آن و با در نظر داشتن نیازهای انسان و شرایط سیاسی، فرهنگی، مذهبی و اقتصادی منطقه شمال ‌غرب ایران باعث به‌وجود آمدن چهار گونه معماری صخره‌ای با کابری‌های متفاوت گردیده است.</span></span> <span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%">نتایج دیگر پژوهش نشان می‌دهد این‌ گونه معماری متناسب با اقلیم سرد منطقه شمال ‌غرب ایران است و به‌گونه‌ای معماری همساز با مناطق سردسیر محسوب می‌شود. بسیاری از این فضاهای دستکند در اثر عوامل طبیعی (زلزله) و انسانی (تغییر سبک زندگی) متروک یا دچار تغییر کاربری شده‌اند؛ برهمین اساس ضرورت انجام پژوهش در باره این فضاهای دستکند وجود دارد.</span></span></span></span></span></span></span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="line-height:115%"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%">Northwest region of Iran due to climatic conditions and the location of two volcanic mountains Sablan and Sahand; It is one of the prone areas for this type of architecture. In this area, cutable rocks have provided a suitable bed for cutting rocky spaces. Based on the studies conducted in this area, various rocky spaces have been identified and introduced, and their typology and classification are very valuable</span><span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="line-height:115%">. </span></span><span style="line-height:115%">Based on this, this research while identifying, introducing and explaining the special features of the Dastkand spaces of this region seeks to answer the following questions: 1- What is the factor of the formation of rock architecture in the northwestern region of Iran? 2- In how many types can the rock architecture of northwestern Iran be classified? Therefore, along with the field method to record, record and explain the current state of the works, documentary studies and based on the descriptive-analytical method have been used to know the formation factor of the rock architecture of the northwest region. The results of the research show that the natural features of the earth, the phenomena related to it and taking into account the human needs and the political, cultural, religious and economic conditions of the northwestern region of Iran have caused the emergence of 4 types of rock architecture with different dimensions. Other results of the research show that this type of architecture is suitable for the cold climate of the northwestern region of Iran and is considered compatible with cold regions.</span></span></span></span></span></p> فضاهای دستکند, شمال‌ غرب ایران, طبقه‌بندی, کارکرد, گونه‌شناسی Dastkand Spaces, Northwest of Iran, Classification, Function, Taxonomy 2 17 http://athar.richt.ir/browse.php?a_code=A-10-3288-1&slc_lang=fa&sid=2 Reza Farshifar رضا فرشیدفر farshidfar.reza@gmail.com No PhD student, Department of Archeology, Faculty of Humanities Science, Miyaneh Branch, Islamic Azad University, Miyaneh, Iran دانشجوی دکتری، گروه باستان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، واحد میانه، دانشگاه آزاد اسلامی، میانه، ایران Hossein Alizadeh حسین علیزاده h_alizadeh313@yahoo.com Yes Assistant Professor, Department of Archaeology, Faculty of Humanities Science, Miyaneh Branch, Islamic Azad University, Miyaneh, Iran استادیار، گروه باستان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، واحد میانه، دانشگاه آزاد اسلامی، میانه، ایران Hassan Derakhshi حسن درخشی derakhshi.hassan@gmail.com No Assistant Professor, Department of Archaeology, Faculty of Humanities Science, Shoushtar Branch, Islamic Azad University, Shoushtar, Iran استادیار، گروه باستان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران