دوره 41، شماره 2 - ( تابستان 1399 )                   جلد 41 شماره 2 صفحات 177-156 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Garakani Dashteh S, Mortezayi M. The Architectural Components of an Urban community in a Nomadic Community, Based on Written Sources and the Results of Archaeological Excavations in Karakorum. Athar. 2020; 41 (2) :156-177
URL: http://athar.richt.ir/article-2-610-fa.html
گرکانی دشته شاهین، مرتضایی محمد. جایگاه، ساختار و اجزای معماری جامعه شهری در یک جامعه ایلی، براساس منابع مکتوب و نتایج کاوش‌های باستان‌شناسی در قراقوروم. فصلنامه علمی اثر. 1399; 41 (2) :177-156

URL: http://athar.richt.ir/article-2-610-fa.html


1- دکتری باستان‌شناسی، گروه تاریخ و باستان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران ، shaahin.dashteh@gmail.com
2- دانشیار، گروه باستان‌شناسی دوران اسلامی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران
چکیده:   (1636 مشاهده)
قراقوروم در طول نیمه اول قرن هفتم ه. ق پایتخت قلمرو خانان مغول محسوب می‌شد. وسعت این قلمرو علاوه‌بر منطقه مغولستان، شامل سرزمین‌های چین، ایران، روسیه و اروپای شرقی بود. در طول سال‌های فوق، این شهر مقصد بسیاری از صنعتگران، بازرگانان و دانشمندانی بود که از سرتاسر این قلمرو گسترده، جهت خدمت در دربار خان بزرگ به مغولستان رهسپار می‌شدند. تا سال‌های اخیر، عمده اطلاعات درباره این پایتخت کهن، منحصر به منابع مکتوبی بود که تاریخ‌نویسان و سیاحان در تمدن‌های چین، ایران و اروپا ارائه داده بودند. با گسترش دامنه کاوش‌های باستان‌شناسی در طول دو دهه اخیر در این محوطه، بسیاری از زوایای پنهان این استقرارگاه تاریخی، در دسترس قرار گرفت. واکاوی این اطلاعات و تطبیق آنها با اسناد تاریخی، نه‌تنها می‌تواند به بسیاری از سؤالات درباره سلوک زندگی فرمانروایان مغول در ابتدای دوره حکومتشان پاسخ دهد، بلکه می‌تواند نشانگر تأثیرات و تأثرات متقابل فرهنگی میان این فرمانروایان کوچ‌نشین و ملل تابع شهرنشین باشد. این مقاله ضمن بررسی آخرین اطلاعات حاصل از حفاری‌های باستان‌شناسی و مطابقت آنها با استنادات تاریخی برجای‌مانده، ویژگی‌های عمده اولین پایتخت حکمروایان کوچ‌رو را تبیین کرده و تأثیراتی را که سلوک کوچ‌نشینی آنان بر نوع استقرار و طراحی این شهر داشته بررسی کرده است. اطلاعات این مقاله با روش‌های کتابخانه‌ای و مقایسه یافته‌های حاصل گردآوری شده و پژوهش با روش تطبیقی-تحلیلی صورت گرفته است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد، قراقوروم شهری ازپیش طراحی‌شده با فرم هندسی مشخص بوده و بیشتر جهت استقرار مردمانی از ملل تابعه، مانند صنعتگران، بازرگانان و دبیران درباری احداث شده است. خانان بزرگ به‌همراه ارکان دولت مغول، تنها به اقامت دوره‌ای بسیار کوتاه در حومه شهر اکتفا کرده و به‌منظور پایبندی به سلوک کوچ‌نشینی، به‌صورت دوره‌ای از استقرارگاهی به اقامتگاه دیگر در حرکت بوده‌اند.
متن کامل [PDF 1624 kb]   (752 دریافت)    
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی | موضوع مقاله: تاریخ معماری و شهرسازی
دریافت: 1399/10/28 | پذیرش: 1399/12/6 | انتشار: 1399/12/30

فهرست منابع
1. Ahmadi Nayini, E. (2018). religious developments in patriarchal Iran based on Numismatic evidence. Payam-e Baharestan, 10(113), 167-210. [In Persian]
2. Becker, E. (2012). Karakorum: Fragen zum stadtplan. Zentralasiatische Studien,41, 43-88.
3. Bemmann, J., Ahrens, B., Grützner, C., Klinger, R., Klitzsch, N., Lehmann, F., & Saran, S. (2011). Geoarchaeology in the steppe: first results of the multidisciplinary Mongolian-German survey project in the Orkhon valley, central Mongolia. Studia Archaeologica Instituti Archaelogici Academiae Scientiarium Mongolicae, XXX, Fasciulus.
4. Bemmann, J. (2011). Was the center of the Xiongnu empire in the Orkhon Valley?. Xiongnu archaeology: Multidisciplinary perspectives of the first steppe empire in Inner Asia, 441-463.
5. Bemmann, J., Lehndorff, E., Klinger, R., Linzen, S., Munkhbayar, L., Oczipka, M., & Reichert, S. (2014). Biomarkers in archaeology-Land use around the Uyghur capital Karabalgasun, Orkhon Valley, Mongolia. Praehistorische Zeitschrift, 89(2), 337-370. [DOI:10.1515/pz-2014-0022]
6. Bemmann, J., & Reichert, S. (2020). Karakorum, the first capital of the Mongol world empire: an imperial city in a non-urban society. Asian Archaeology, 1-23. [DOI:10.1007/s41826-020-00039-x]
7. Boyle, J. A. (1972). The seasonal residences of the great khan Ögedei. Central Asiatic Journal, 16(2), 125-131.
8. Bayar, D., & Voitov, V. E. (2010). Excavation in the islamic cemetery of Karakorum. Mongolian German Karakorum Expedition, 1, 289-305.
9. Dähne, B., Ulambayar, E., Tulisow, J., Inoue, O., Bareja-Starzynska, A., & Dziurzynska, E. (2012). Archaeological Excavations in Karabalgasun by K. Maskov during Kotwicz's Expedition of 1912: A new contribution to the research history of the capital of the Eastern Uighur Khaganate.
10. Tulisow, J., Inoue, O., Bareja-Starzyńska, A., & E. Dziurzyńska (eds.) In the Heart of Mongolia. 100 th Anniversary of W. Kotwiczs Expedition to Mongolia in, 245-264.
11. Franken, C., Rohland, H., Block-Berlitz, M., & Erdenebat, U. (2019). Karakorum the old Mongolian capital in the Orkhon Valley. Excavated Worlds 40 years of archaeological research on four continents Commission for the Archaeology of Non-European Cultures. Röhl, M (Ed.) Berlin: Deutsches Archäologisches Institut. 126-209.
12. Franken, C., Rohland, H., Block-Berlitz, M., Batbayar, T., & Erdenebat, U. (2020). Remote Sensing of Large-Scale Areas at the Urban Sites of the Mongolian Orkhon Valley Using Low-Cost Drones. Preliminary Results and Some Thoughts on the Urban Layout of the Uyghur Capital Qara Balǧasun. Journal of Global Archaeology, 1-28.
13. Grützner, C., Bemmann, J., Berking, J., Frechen, M., Klinger, R., Klitzsch, N., & Schütt, B. (2012). Improving archaeological site analysis: a rampart in the middle Orkhon Valley investigated with combined geoscience techniques. Journal of Geophysics and Engineering, 9(4), 70-80. [DOI:10.1088/1742-2132/9/4/S70]
14. Hamedani, R. (1994). Djami El-Tavarikh. Roshan, M., Musavi, M (eds.) Tehran: Alborz.
15. Heidemann, S., Kelzenberg, H., Erdenebat, U., & Pohl, E. (2006). The First Documentary Evidence for Qara Qorum from the Year 635/1237-8. Zeitschrift für Archäologie Außereuropäischer Kulturen, 1, 93-102.
16. Hüttel, H. G. (2009). Royal palace or Buddhist temple? On search for the Karakorum palace. Current Archaeological Research in Mongolia. Bonn: Rheinische Fridrich-Wilhelms-Universität Bonn, 355-548.
17. Hüttel, H. G., & Erdenebat, U. (2011). Karabalgasun and Karakorum. Two late nomadic urban settlements in the Orkhon Valley. Ulaanbaatar: Adman.
18. Joweyni, A. (2008). Tarikh-e Jahan- Gusha. Qazvini, M (Ed.) Tehran: Negah.
19. Kenarroudi, Q., & Naimi, S. (2013). Incompatibility of nomadic life with urban and rural life in Mongol Iran. Social History Studies, 5 (1), 101-120.
20. Mahmoudi, F., & Mahdavi, H. (2020). Iconographic readings of the visual elements of the Ilkhanid coins motifs. pazhoheshha-ye Bastan shenasi Iran, 10(24), 169-186.
21. Matsuda, K. (1994). Dai 2 no kyumden mamoru? Han no ishigame. Osaka: evening edition.
22. Moradi, A., Mousavi, H. S. R., & Omrani, B. (2016). Recognizing the architectural Form of "Ghazan's Tomb" in "Abvab-Albar" collection of "Ghazaniyeh" and its Role in Iranian Urbanization Development. Baghe Nazar, 13(42), 33-44.
23. Plan Carpin, J. (1984). Tartares appelons nous que Mongols des Histoire. Shademan, V (Ed.) Tehran: Yasavoly.
24. Pohl, E. (2007, August). Interpretation without excavation: Topographic mapping on the territory of the first Mongolian capital Karakorum. In Current Archaeological Research in Mongolia: Papers from the First International Conference on "Archaeological Research in Mongolia" Held in Ulaanbaatar (pp. 505-533).
25. Pohl, E. (2010). The Excavations in the Craftsmen-Quarter of Karakorum (KAR-2) between 2000 and 2005-Stratigraphy and Architecture. Mongolian-German Karakorum expedition. Wisbaden, 1, 63-136.
26. Pohl, E., Mönkhbayar, L., Ahrens, B., Frank, K., Linzen, S., Osinska, A., ... & Schneider, M. (2012). Production sites in Karakorum and its environment: a new archaeological project in the Orkhon Valley, Mongolia. The Silk Road, 10, 49-65.
27. Polo, M. (2011). The book of ser Marco Polo the Venetian. Sajadi, M (Ed.) Tehran: Buali.
28. Polo, M. (1984). The book of ser Marco Polo the Venetian. Golbang, H (Ed.) Tehran: Kushesh.
29. Rogers, J. D., Ulambayar, E., & Gallon, M. (2004). The Hovsgol Deer Stone 2003 Field Report. Fitzhugh, W.W (Ed.) Washington D.C: Arctic Studies Center. 70-91.
30. Rogers, J. D., Ulambayar, E., & Gallon, M. (2005). Urban centres and the emergence of empires in Eastern Inner Asia. antiquity, 79(306), 801-818. [DOI:10.1017/S0003598X00114942]
31. Rubruck, W. (1990). The Mission of friarWilliam of Rubruck. Jackson, P (Ed.) London: Hakluyt Society.
32. Shiraishi, N. (2004). Seasonal migrations of the Mongol emperors and the peri-urban area of Kharakhorum. International Journal of Asian Studies, 1(1), 105-119. [DOI:10.1017/S1479591404000075]
33. Waugh, D. C. (2010). Nomads and Settlement: New Perspectives. Silk Road, 8, 97-124.
34. Yarahmadi, M. (2008). Coins of the Mongol period. Amuzesh-e Tarikh, 11(3), 39-42.

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.