دوره ۴۲ - شماره ۲ (تابستان ۶-۱۴۰۰ - شماره پیاپی : ۹۳) - در حال انتشار ...                   برگشت به فهرست مقالات | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


1- دانشجوی دوره دکتری، گروه معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران
2- دانشیار، گروه معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران ، mahdinejad@sru.ac.ir
چکیده:   (519 مشاهده)

جریان‌های فکری حاکم در هر دوران، همواره بر معماری و شهرسازی آن دوران تأثیر گذاشته ‌است. برای درک عمیق‌تر این تأثیرات، ایجاد ارتباط معنادار میان کالبد در معماری و شهرسازی هر دوره با تفکرات حاکم بر آن دوره می‌تواند مؤثر باشد. دوره صفویه، یکی از درخشان‌ترین دوره‌های تاریخ ایران نیز از این قاعده مستثنا نبوده‌ است؛ بنابراین شایسته است اندیشه‌هایی که موجب شکوفایی این دوره شده‌اند، بررسی شوند. در این دوره، سه جریان فکری شاخص وجود داشته ‌است: تشیع، اشراق (بر پایه حکمت ایرانی) و عرفان. این جریان‌های فکری بر معماری و شهرسازی این دوران از جمله باغ‌ها، کاخ‌ها و خیابان چهارباغ نیز تأثیر گذار بوده و نوآوری‌هایی را به ‌وجود آورده است. مکتب اصفهان عنوانی است که برای اوج‌ گیری فعالیت‌های مختلف فلسفی، فقهی و هنری در سده ۱۷ و اوایل ۱۸ میلادی در اصفهان به‌ کار برده شد و اصول و قواعدی را در معماری و شهرسازی پایه‌گذاری کرد. مقاله حاضر ضمن تشریح ویژگی‌های مکتب اصفهان به بررسی تأثیر اصول مطرح‌ شده این مکتب در معماری و شهرسازی اصفهان پرداخته و برای این مهم، با رویکرد توصیفی- تحلیلی و با اتکا به متون و اسناد تاریخی و شواهد به‌ جامانده از معماری و شهرسازی دوره صفوی و مطالعات پژوهشگران معاصر درباره ساختار معماری و شهرسازی این دوره، معماری باغ‌ها و کاخ‌های این دوره در شهر اصفهان و همچنین سطح کلان از جمله خیابان چهارباغ را در حیطه مکتب اصفهان بررسی کرده و به این پرسش پاسخ داده است که چه ارتباطی میان مکتب اصفهان با معماری و شهرسازی وجود داشته و بازنمود اصول این مکتب در باغ‌ها، کاخ‌ها و سطح کلان (خیابان چهارباغ، شهر) چه بوده است. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که معماری و شهرسازی دوره صفوی و به‌ طور شاخص باغ‌ها، کاخ‌ها و خیابان‌های آن ریشه در اصول حاکم بر مکتب اصفهان دارد.

     

✅ جریان‌های فکری حاکم در هر دوران، همواره بر معماری و شهرسازی آن دوران تأثیر گذاشته ‌است. برای درک عمیق‌تر این تأثیرات، ایجاد ارتباط معنادار میان کالبد در معماری و شهرسازی هر دوره با تفکرات حاکم بر آن دوره می‌تواند مؤثر باشد. دوره صفویه، یکی از درخشان‌ترین دوره‌های تاریخ ایران نیز از این قاعده مستثنا نبوده‌ است؛ بنابراین شایسته است اندیشه‌هایی که موجب شکوفایی این دوره شده‌اند، بررسی شوند.


نوع مطالعه: پژوهشی | موضوع مقاله: تاریخ معماری و شهرسازی
دریافت: 1399/10/25 | پذیرش: 1400/2/15

فهرست منابع
1. Adelfar, B. A., & Farahani Fard, R. (2011). Urban Anatomy of Qazvin in the Safavid Era. Social History Research, Institute of Humanities and Cultural Studies, 1(2), 51-70. [in Persian] Ahari, Z. (2008). Deep Urban Design Structures: Basics of Isfahan School of Urban Planning. Collection of articles on architecture and urban planning - Isfahan School Conference, 175-195. [in Persian]
2. Ahari, Z., & Habibi, M. (1998). Urban architecture of the mosque in Isfahan school, grammar and vocabulary. Sofeh, 8(1-2), 22-37. [in Persian]
3. Ahari, Z., & Habibi, M. (2001). Isfahan School in Urban Planning (Linguistics of Urban Elements and Spaces, Vocabulary and Grammatical Rules). Tehran: University of Arts. [in Persian]
4. Alami, M. (2008). Safavid royal gardens; A stage to show the royal ceremony and political legitimacy, translated by Maryam Rezaeipour and Hamidreza Jeyhani, Golestan Honar, 12, 47-68. [in Persian]
5. Alimoradi, A., Ahmadi, H., & Ghobadian, V. (2019). Analysis of the Urban Planning Teachings for a City's Physical Development (Case Study of Safavid Period, Isfahān City), Urban Planning Knowledge 3(1), 33-53. [in Persian] Ansari, M. (2001). Persian garden in history. Proceeding of the Isfahan and Safavid Conference, by Morteza Dehghannejad, 51-59. Isfahan: Department of History, University of Isfahan. [in Persian]
6. Ansari, M., & Haghighatbin, M. (2008). Isfahan City Garden, Safavid Utopia. The First Conference of Islamic Utopia, Faculty of Literature, University of Isfahan, 81-100. [in Persian]
7. Ardalan, N. (2011). Hese Vahdat. Translated by Hamid Shahrokh, Isfahan: Khak publication. [in Persian]
8. Bakhtiar Nasrabadi, A., Pourjafar, M. R., & Taghvaei, A. A. (2015). An analysis of the aesthetic role of geometry in the formation of urban space Chaharbagh Abbasi. Urban Studies, 5(17). 41-54. [in Persian]
9. Brand, H. (2004). Iranian Architecture. Translated by Iraj Etesam. Tehran: Urban Processing and Planning Company. [in Persian]
10. Dost Thani, M. (2008). Philosophical, Mystical, Cultural and Ideal Contexts of the Formation of the City of Isfahan. Collection of Articles on Architecture and Urban Planning. Isfahan School Conference, 381-396. [in Persian]
11. Eghbal Ashtiani, A. (2015). Complete history of Iran. Tehran: Aqeel Publications. [in Persian]
12. Etesam, I. (2008). Architecture in the context of the city and nature of Safavid Isfahan. Collection of articles on urban architecture (Isfahan school gathering). Edited by Waliullah Kawsi, 123-140. Tehran: Academy of Arts. [in Persian]
13. Etezadi, L., & Bina, M.J. (2005). Hasht-Behesht Pavilion Isfahan Its Study as a Viewpoint. Soffeh, 25(70). 35-64. [in Persian]
14. Falamaki, M. (1996). Safavid architectural innovations, transformation for the perpetuation of values and concepts in Iranian architecture in Iran, in the first congress of the history of architecture and urban planning, a collection of articles presented. Volume II, Tehran: Cultural Heritage Organization, 399-404. [in Persian]
15. Gholipour, S., & MahdiNejad, J. (2019). Resilience the values of Historical Streets in Order to Protect them. (Case Study: Chaharbagh Street, Isfahan). Bagh -e- Nazar, 17(87), 45-60.
16. Gholipour, S., & Heydar Nattaj. (2016). The Impact of Timurid Gardens in Samarkand on Safavid Gardens in Isfahan (Chaharbagh). Bagh -e- Nazar, 13(4), 5-18. [in Persian]
17. Golestani, S., & Sharifzadeh, S. (2011). Exploring the characteristics of Safavid Street. Bagh- e- Nazar, 17(8), 59-68. [in Persian]
18. Habibi, M. (1996). Isfahan school promoting the concept of government. Sofeh, 6(4), 1-15. [in Persian]
19. Habibi, M. (1998). Isfahan School of Urban Planning. Honar-Ha-Ye-Ziba, 3, 48-53. [in Persian]
20. Habibi, M., & Ahari, Z. (2001). Isfahan School of Urban Planning (Linguistics of Urban Elements and Spaces, Vocabulary and Grammatical Rules). Tehran: University of Arts. [in Persian]
21. Haghighatbin, M. (2010). A Study of the Principles of Design and Aesthetics of the Iranian Garden in the Index (Safavid) Axes and Its Impact on the Outside of Iran. PhD Thesis in Art Research, Tarbiat Modares University. [in Persian]
22. Haghighatbin, M., Ansari, M., Bemanian, M. R., & Bostani, S. (2016). a study of the effective backgrounds in the formation of safavid garden-cities with emphasis on the theological teachings of the shia religion. Hoviat Shahr, 10(25), 5-14. [in Persian]
23. Honarfar, L. (2004). Isfahan. Tehran: Scientific and Cultural Publications. [in Persian]
24. Honarfar, L. (1972). Isfahan Hasht Behesht. Journal of Art and People, 117(10), 2-16.
25. Isfahan Cultural Heritage Archive, 2011. [in Persian]
26. Karbasizadeh Isfahani, A. (2010). A Look at the Backgrounds, Characteristics and Consequences of the Isfahan School. History of Philosophy, 1(2), 23-52. [in Persian]
27. Khatami, M. (2011). A Philosophical Introduction to Iranian Ao. Tehran: Matin Publishing. [in Persian]
28. Mahdinejad, J., & Gholipour,S. (2018). Isfahan Palaces in the Safavid Period (Case Study: Extroverted Palaces). National Conference on Documentation of Natural & Cultural Heritage. 1-17. [in Persian]
29. Memarian, G. H. (2005). Introduction to Iranian Residential Architecture - Introverted Typology. Tehran: University of Science and Technology. [in Persian]
30. Moghtadar, R. (2003). Isfahan A picture of Chaharbagh. Iran Nameh journal, 83(3), 251-270. [in Persian]
31. Mohammadi Hazareh, H. (1999). Introduction to the Historical Geography of Iran. Isfahan: University of Isfahan. [in Persian]
32. Moradinasab, H., Bemanian, M. R., & Etesam, I. (2018). Re-reading the metaphorical and purgatory idea in the architecture of Isfahan school mosques (Case study: Imam Mosque of Isfahan). Hoviat Shahr, 12(34), 19-28. [in Persian]
33. Motedayen, H. (2008). Religious Roots of the Historical Evolution of Iranian Gardens, Proceedings of the Second Congress of Architectural History. Bam. With effort Baqer Ayatollah Zadeh Shirazi, 29-25. Tehran: Cultural Heritage Organization. [in Persian]
34. Noghrekar, A. (2011). Theoretical Foundations of Architecture. Tehran: Payame Noor University.
35. Pirnia, M. K. (1979). Iranian Gardens. Edited by Farhad Abu Zia, Abadi Magazine, 4(15), Winter 1994.
36. Pope, A. (1983). Iranian Architecture. Translated by Reza Basiri. Tehran: Gutenberg Publications. [in Persian]
37. Rezazadeh, R; Monfared, S. (2017). A comparative approach to epistemological sources from the school of Hillah (Ibn Abi Jomhor Ehsaei) to the school of Isfahan (Mulla Sadra), History of Philosophy, 8(1), 41-62. Saberi, A. (2006). Safavid palaces and the city of Isfahan based on Chardin travelogue. Humanities - Culture of Isfahan, 33 and 34 (3-4), 88-94. [in Persian]
38. Safa, Z. (1992). History of Literature in Iran, V (5), Seventh Edition, Tehran: Ferdows Publications. [in Persian]
39. Safaeipour, H., & Pourmand, H. A. (2012). A study on the meaning of the roof in the safavid architecture. Honar-Ha-Ye-Ziba, 17(1), 39-48. [in Persian]
40. Sanson. N. (1998). The State of Iran During the Safavid Shah Soleiman Era. Translated to Persian by Mohammad Mehryar, Tehran: Nashr-e Golha. [in Persian]
41. Sepehri, S. (2014). A comparative study of the reflection of Safavid Iranian culture and customs in Chardin and Tavernier Itineraries. Scientific Quarterly Interpretation and Analysis of Persian Language and Literature Texts (Dehkhoda). 6(22). 161-190. [in Persian]
42. Shafaghi, S. (2002). Geography of Isfahan. Isfahan: Isfahan University Press. [in Persian]
43. Shahcheraghi, A. (2008). Bagh-E-Isfahan, A Paradise the Size of the City (Lessons From Isfahan-Based Urban Planning Based on the Iranian Garden-Building System in the Safavid Period). Collection of articles on architecture and urban planning-Isfahan school meeting, 453-463. [in Persian]
44. Soltanzadeh, H. (1993). Entrance spaces in traditional Iranian architecture. Tehran: Cultural Research Office. [in Persian]
45. Tabasi, M., & Fazelnasab, F. (2012). Recognizing the role and influence of Safavid intellectual currents in the formation of the entrance of the mosques of Isfahan school. Honar-Ha-Ye-Ziba, 17(3), 81-90. [in Persian]
46. Tabasi, M., Ansari, M., Tavousi, M., & Fakhar Tehrani, F. (2007). Recognition of the characteristics of the body of Iranian baths in the Safavid period. Honar-Ha-Ye-Ziba, 29(1), 49-58. [in Persian]
47. Tusi, M., & Emamifra, N. (2011). Symbolism and semiotics of the elements of Iranian gardens according to the elements of Kashan Fin Garden. Nagreh, 17(1), 59-71. [in Persian]
48. Ziari R., Ziari, K., Abdoli, M. R., & Ziari, S. (2014). A Comparative Study of the Development and Expansion of Isfahan School and Tehran Style in Urban Space. Naqshejahan- Basic studies and New Technologies of Architecture and Planning, 4(1), 37-45. [in Persian]

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.