دوره 41، شماره 4 - ( زمستان 1399 )                   جلد 41 شماره 4 صفحات 434-416 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Belali Oskui A, Afsharian Z. Orsi Morphology in Timcheh of Tabriz Bazaar. Athar. 2020; 41 (4) :416-434
URL: http://athar.richt.ir/article-2-571-fa.html
بلالی اسکویی آزیتا، افشاریان زهرا. ریخت‌شناسی اُرسی در تیمچه‌های بازار تبریز. فصلنامه علمی اثر. 1399; 41 (4) :434-416

URL: http://athar.richt.ir/article-2-571-fa.html


1- دکتری، دانشیار، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران ، azita.oskui@gmail.com
2- کارشناسی ارشد، معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
چکیده:   (1047 مشاهده)

اُرسی‌ها، بازشوهای به‌یادگارمانده از دوران صفوی تا قاجار، مجموعه‌ای از هنرهای سنتی متنوعی هستند که به‌عنوان عنصری شاخص در بناها استفاده شده و علاوه‌بر تأمین نور، به زیبایی فضاهای داخلی و خارجی بنا افزوده است. بازار تبریز یکی از قدیمی‌ترین و اصلی‌ترین بازارهای ایران است و اُرسی‌های زیادی را در خود جای داده که از‌لحاظ کارکرد و ظاهر و اندازه از سایر اُرسیهای بررسی‌شده تا‌به‌امروز متمایز است. این پژوهش درصدد پاسخ به این پرسش‌هاست: ۱. جایگاه و موقعیت مکانی اُرسی و ویژگی‌‌ها و شاخصههای ساختاری آنها در تیمچههای بازار تبریز کدام‌اند؟ ۲. وجه اشتراک اُرسیها ازنظر ساختار در تیمچهها کدام‌اند؟ پژوهش حاضر با روش توصیفی‌تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه‌ای و بازدیدهای میدانی و مصاحبه با کسبۀ قدیمی بازار به ریختشناسی اُرسیها، بررسی قدمت، موقعیت و اهمیت آنها، بررسی کاربری، شکل کلی، طرح و نقش، مواد و مصالح و نظام اندازه و پیمون در تیمچه‌های بازار تبریز می‌پردازد. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که با وجود اهمیت رنگ و نقش‌ونگار در دورۀ قاجار، اُرسیها در تیمچههای بازار طرحی سادهتر داشتند و رنگ کمتری در آنها مشهود بوده که در اغلب موارد نیز عدم‌دسترسی آسان و رسیدگی به اُرسیها موجب از‌بین‌رفتن آنها شده است و در پارهای موارد، مالکان اُرسیها را با بازشوهای جدید جایگزین کرده یا در چهارچوب اُرسی سابق بازشو جدید قرار دادهاند. اُرسیهای بازار ازلحاظ کاربری، طرح، رنگ و ابعاد با اُرسی در موقعیتهای مکانی دیگر متفاوت بوده و ازنظر اندازۀ بدنه، شکل کتیبه، هندسه طرح رویه و تعداد لنگهها در سطح تیمچههای بازار دارای تمایزاتی هستند.

متن کامل [PDF 1662 kb]   (529 دریافت)    
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی | موضوع مقاله: تاریخ معماری و شهرسازی
دریافت: 1399/9/26 | پذیرش: 1400/1/17 | انتشار: 1400/5/3

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.